Türkiye'de milyonlarca tüketiciyi ve binlerce işletmeyi yakından ilgilendiren yeni e-ticaret düzenlemesi, 1 Ağustos tarihi itibarıyla resmen uygulamaya alınıyor. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle birlikte, dijital pazarlama dünyasında şeffaflığın artırılması ve tüketicilerin aldatıcı uygulamalara karşı etkin şekilde korunması hedefleniyor. Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkanı Hakan Çevikoğlu, sektörü dönüştürecek bu adımların çevrim içi alışverişte güven ortamını güçlendireceğini ifade etti.
Tüketiciyi Koruyan Yeni Dönem Başlıyor
Gelişen teknolojiyle birlikte internet üzerinden yapılan alışverişlerin hacmi her geçen gün rekor seviyelere ulaşıyor. Ancak bu hızlı büyüme, haksız ticari uygulamaları ve tüketici mağduriyetlerini de beraberinde getirebiliyor. ETİD Başkanı Çevikoğlu, devreye girecek yeni kuralların; dijital pazarlama, sosyal medya etkileyicileri (influencer), çevresel beyanlar ve hedefli reklamcılık gibi çok sayıda kritik alanı düzenlediğini belirtti.
Düzenleme ile birlikte, çevrim içi davranışları analiz edilerek kişiye özel sunulan reklamlarda şeffaflık ön planda tutulacak. Ayrıca yasa dışı bahis ve şans oyunları ile falcı, astrolog gibi hizmetlerin reklam yasakları genişletilerek tüketicilerin dijital ortamlarda istismar edilmesinin önüne geçilecek.
İndirimli Satışlarda 10 Gün Kuralı
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri de kampanya ve indirim dönemlerini kapsıyor. Çevikoğlu'nun verdiği bilgilere göre, tüketicilere avantaj sağlayan koşullu satış reklamları artık doğrudan indirimli satış kurallarına tabi olacak. Alışveriş tutkunlarının sıklıkla karşılaştığı sahte indirim oyunlarını bitirmeyi amaçlayan sisteme göre; bir ürünün indirime esas alınacak fiyatı, kampanyanın başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat olmak zorunda. Bu sayede fiyatların kampanya öncesi yapay olarak şişirilip sonra indirilmiş gibi gösterilmesi engellenecek.
Sosyal Medya ve Yapay Zeka İçin Şeffaflık Şartı
Dijital çağın en büyük reklam araçları haline gelen sosyal medya fenomenleri ve yapay zeka teknolojileri de yeni yönetmelikle sıkı denetim altına alınıyor. Sosyal medya içerik üreticilerinin paylaşımlarında kazanç, indirim veya herhangi bir menfaat elde etmeleri halinde, bu durumun "reklam" veya "tanıtım" ibareleriyle açıkça belirtilmesi zorunlu kılındı.
Öte yandan, yapay zeka teknolojileriyle oluşturulan ve gerçeğinden ayırt edilemeyen dijital karakterlerin kullanıldığı reklamlarda da tüketicinin uyarılması şart koşuldu. Yapay zeka uygulamalarının reklamlarda kullanıldığı gerçeği artık izleyiciye açık ve anlaşılır biçimde aktarılacak.
Tüketici Şikayetlerine Daha Hızlı Yanıt
Elektronik ticaret platformlarında yer alan satıcı değerlendirmeleri ve şikayet süreçleri de tüketici lehine hızlandırılıyor. Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara cevap verme hakkı için tanınan süre 72 saatten 48 saate düşürüldü. Bu süre zarfında satıcıdan bir yanıt gelmezse, tüketici değerlendirmeleri doğrudan platformda yayımlanacak ve potansiyel müşterilerin şeffaf bilgiye erişimi hızlanacak.
Türkiye'nin küresel e-ticaret pastasından daha çok pay alabilmesi ve rekabet gücünü koruması için adımlar atılmaya devam edileceğini vurgulayan sektör temsilcileri, Elektronik Ticaret Kanunu'nun da güncel ihtiyaçlara göre yenilenmesinin önemine dikkat çekiyor. Yeni kuralların, hem tüketicilerin haklarını güvence altına alması hem de pazar yerlerinde adil rekabeti tesis etmesi bekleniyor.
