Avrupa Birliği (AB) gıda güvenliği verileri, Türkiye’den ihraç edilen tarım ürünlerinde pestisit kalıntısı kaynaklı yaşanan sorunları gözler önüne serdi. Avrupa Birliği'nin Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) kayıtlarına göre, 2025 yılı içerisinde pestisit (tarım ilacı) kalıntısı tespit edilen 51 gıda ürünü partisi, Avrupa sınırlarından geri çevrildi.
En Fazla Geri Dönüş Biber ve Domateste Yaşandı
RASFF verileri, Türkiye’nin 2025 yılında Avrupa’ya yönelik gıda ihracatında pestisit nedeniyle en fazla bildirim alan ülkeler arasında yer aldığını gösteriyor. Sisteme yansıyan toplam 105 ayrı uyarının 51'i, ürünlerin sınır kapılarından geri gönderilmesiyle sonuçlandı.
Geri çevrilen ürünler incelendiğinde biberin ilk sırada yer aldığı görülüyor. Toplam 51 parti ürünün 27'sini biber oluştururken, biberi 9 bildirimle domates ve 5 bildirimle nar takip etti. Listede ayrıca limon, asma yaprağı, armut, greyfurt, mandalina ve şeftali gibi ürünler de yer aldı.
Yasaklı Maddeler ve Limit Aşımları Tespit Edildi
İhracat edilen ürünlerdeki en dikkat çekici bulgulardan biri, biberlerde rastlanan yasaklı etken maddeler oldu. Avrupa Birliği kayıtlarına göre, geri çevrilen 27 biber partisinden 8'inde, Türkiye'de kullanımı yasak olan "Formetanate" isimli toksik etken maddeye rastlandı. Uzmanlar, söz konusu maddenin sinir sistemi üzerinde olumsuz etkileri olabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
Öte yandan, İsveç'e gönderilen bir parti taze biberde yapılan analizler, kalıntı limitlerinin kabul edilebilir seviyelerin çok üzerinde olduğunu ortaya koydu. Yapılan ölçümlerde, güvenli limitin 158 katı "pirimiphos-methyl", 22 katı "cyflumetofen" ve 2 katı "flonicamid" kalıntısı tespit edildi.
Sadece Taze Sebze Meyve Değil: Kuru Gıdalarda Aflatoksin Riski
Avrupa Birliği'nin uyarıları yalnızca taze sebze ve meyvelerle sınırlı kalmadı. Türkiye'den Avrupa pazarına sunulan kuru incir ve Antep fıstığı gibi ürünlerde de "aflatoksin" ve "okratoksin" kaynaklı bildirimler yapıldığı kaydedildi. Gıda güvenliği uzmanları, küf kaynaklı bu toksinlerin uzun süreli maruziyet durumunda insan sağlığı üzerinde ciddi riskler oluşturabileceğini belirterek, üretim aşamasından ihracata kadar olan denetim süreçlerinin önemine dikkat çekiyor.
Tarım ürünlerinde yaşanan bu durum, gıda güvenliği standartlarının korunması ve denetim mekanizmalarının etkinliğinin artırılması gerekliliğini yeniden gündeme taşıdı.
