Savunma sanayiinde otonom sistemlerin rolü her geçen gün artarken, havacılık tarihinde iz bırakan eski teknolojiler modern platformlarla yeniden hayat buluyor. ABD merkezli Shield AI, dikey kalkış ve iniş (VTOL) kabiliyetiyle dikkat çeken X-BAT insansız savaş uçağı projesinde kritik bir aşamayı başarıyla tamamladığını duyurdu. Şirket, GE Aerospace iş birliğiyle gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında, 1990'lı yıllarda F-16 test yataklarında denenen AVEN (Axisymmetric Vectoring Exhaust Nozzle) itki yönlendirme nozülünü X-BAT'in güç sistemine entegre etti.
AVEN Sistemi Dikey Uçuşu Mümkün Kılıyor
Değişken geometrili yapısıyla uçuş esnasında form değiştirebilen AVEN egzoz nozülü, motor itkisini farklı eksenlere yönlendirerek uçağa olağanüstü bir manevra kabiliyeti kazandırıyor. Bu sistem aynı zamanda X-BAT'in geleneksel pist altyapılarına ihtiyaç duymadan dikey kalkış ve iniş yapabilmesinin önünü açıyor. Şirket yetkilileri, entegrasyon, aktüasyon ve motorun ilk çalıştırma testlerinin sorunsuz bir şekilde tamamlandığını belirtti. Bu çalışma, 1990'lardan bu yana AVEN donanımı ve motor teknolojisinin tek bir platformda bir araya getirildiği ilk tam kapsamlı test olma özelliğini taşıyor.
Tarihi Teknoloji Modern Otonomiyle Buluşuyor
İlk olarak 1990'larda F-16 MATV ve VISTA test yataklarında denenen AVEN sistemi, geçmişte 73 saatlik yer testi ve 95 uçuşta toplam 135 saatlik bir deneyim kazanmıştı. Yeniden yenilenen ve modernize edilen bu teknoloji, X-BAT prototipinin uçuş testleri için hazırlık safhasında kritik bir rol üstleniyor. Platforma gücünü veren General Electric F110-GE-129 turbofan motoru ise F-16 ve F-15 gibi dünyanın en güvenilir savaş uçaklarında aktif olarak kullanılan kanıtlanmış bir altyapı sunuyor.
Pistten Bağımsız Operasyon Yeteneği
Shield AI'nin tescilli Hivemind otonom uçuş yazılımıyla donatılan X-BAT; savaş gemileri, amfibi hücum gemileri, uçak gemileri veya uzak adalar gibi pist imkanının bulunmadığı zorlu coğrafyalardan operasyon yürütebilecek şekilde tasarlandı. Yaklaşık 1.600 kilometrelik muharebe yarıçapına sahip olması beklenen insansız savaş uçağı, dahili istasyonlarında taşıyacağı 900 kilograma kadar gelişmiş mühimmat kapasitesiyle dikkat çekiyor. Projenin takvimine göre X-BAT'in bu yıl içinde ilk uçuşunu gerçekleştirmesi, 2028 yılında operasyonel doğrulama aşamasına geçilmesi ve 2029'da seri üretime başlanması planlanıyor.
