Rusya ile Ukrayna arasında 2022 yılında başlayan ve beşinci yılına giren askeri çatışmalar, uluslararası kamuoyunun barışçıl çözüm arayışlarına rağmen yeni bir şiddet dalgasıyla karşı karşıya bulunuyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın geçtiğimiz günlerde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile gerçekleştirdiği telefon görüşmelerinin ardından "çözümün tahmin edilenden daha yakın olduğu" yönündeki açıklamalarına tezat oluşturan bilgiler, Kremlin koridorlarından sızmaya başladı. Moskova yönetiminin stratejik kararlarına yakın üç farklı kaynağın aktardığı bilgilere göre, Devlet Başkanı Putin, cephe hattında mevcut durum üzerinden bir ateşkes yapılması yönündeki tavsiyeleri kesin bir dille reddetti.
Donbas bölgesinin kontrolü Moskova için kırmızı çizgi
Güvenlik analistleri ve diplomatik kaynaklar, Putin'in Ukrayna'nın doğusundaki Donbas bölgesinin tamamını ele geçirmeyi mutlak bir askeri başarı olarak gördüğünü ve bu hedeften taviz vermeyeceğini ifade ediyor. Ukrayna ordusunun son aylarda Rusya topraklarındaki lojistik tesislere, limanlara ve enerji altyapılarına yönelik düzenlediği etkili İHA operasyonlarının, Moskova'nın askeri kararlılığını daha da sertleştirdiği belirtiliyor. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, konuya ilişkin yaptığı açıklamada Rusya'nın diplomatik kanallara açık olduğunu ancak "özel askeri operasyonu" bağımsız bir şekilde sürdürecek askeri ve ekonomik kapasiteye sahip olduğunu vurguladı. Ukrayna istihbarat birimlerinden gelen raporlar da Rusya'nın barış müzakerelerinden ziyade, cephe hattını genişletecek yeni harekat planları üzerinde çalıştığı yönündeki iddiaları destekliyor.
NATO üyesi ülkeler ve Baltık hattında güvenlik endişesi
Rus askeri uzmanlar ve emekli savunma yetkilileri, devlet televizyonlarında ve basında yaptıkları değerlendirmelerde gerilimin Ukrayna sınırlarının ötesine taşınabileceği ihtimalini açıkça dile getirmeye başladı. İttifak üyesi Baltık ülkeleri ile Romanya'da bulunan NATO askeri üslerinin hedef alınabileceği yönündeki senaryolar, Batılı askeri stratejistler tarafından yakından takip ediliyor. Uzmanlar, Moskova'nın doğrudan bir NATO-Rusya çatışmasından ziyade, ittifak içi dayanışmayı test etmek ve üye ülkeler arasında görüş ayrılıkları yaratmak amacıyla izole hava operasyonları veya İHA müdahaleleri gerçekleştirebileceğini öngörüyor. Yaşanabilecek bu tür sınır ötesi tırmanışların, Rusya içinde yapılması planlanan yeni ve geniş kapsamlı bir askeri seferberlik dalgasına da iç siyasi meşruiyet sağlayabileceği iddia ediliyor.
Bitmeyen cephe savaşı ve yükselen ekonomik maliyetler
Beşinci yılına yaklaşan bu grinding (yıpratma) savaşında, tarafların askeri kayıplarına dair resmi veriler tam olarak paylaşılmasa da, uluslararası stratejik araştırma merkezleri her iki taraftan da yüz binlerce askerin hayatını kaybettiğini, yaralandığını veya kayıtlara kayıp olarak geçtiğini tahmin ediyor. Cephe hattındaki ilerleyişin dron teknolojileri ve tahkimat hatları nedeniyle yavaşlaması, çatışmaların süresini ve maliyetini artırıyor. Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırıların ardından ülkede yaşanan dönemsel yakıt sıkıntıları, savaşın ekonomik etkilerini Rus sivil halkına da hissettiriyor. Ancak Kremlin'in stratejik önceliği olan Donetsk ve Luhansk bölgelerindeki tam hakimiyet arzusu, uluslararası diplomasinin önündeki en büyük tıkanıklık noktası olarak kalmaya devam ediyor.
