Orta Doğu'da bir süredir devam eden kırılgan barış ortamı, karşılıklı askeri hamlelerle yerini yeniden çatışma zeminine bıraktı. ABD’nin İran’ın güney kıyıları ile doğu eyaletlerine düzenlediği hava operasyonlarının ardından, İran askeri kanadından misilleme adımları geldi. Yerel kaynaklardan edinilen bilgilere göre İran, Körfez genelinde konuşlu bulunan Amerikan askeri altyapılarına yönelik geniş kapsamlı bir saldırı başlattı. Yaşanan bu gelişmeler, bölgede yaklaşık üç haftadır sürdürülmeye çalışılan ateşkes sürecini tamamen sekteye uğrattı.
Saldırıların ardından İran’ın güney bölgelerinde, özellikle nükleer santralin de yer aldığı Buşehr şehri ile Konarak, Çoghadak ve Bender Abbas gibi stratejik noktalarda patlama sesleri duyulduğu aktarıldı. Washington kanadından bir yetkili ise son saatlerde bölgede yeni bir Amerikan operasyonu gerçekleştirilmediğini ifade etti. Bölgedeki askeri hareketlilik, şubat ayında hayatını kaybeden İran lideri Ayetullah Ali Hamaney için Meşhed kentinde düzenlenen cenaze törenlerinin hemen ardından yoğunlaştı.
Körfez ülkelerinde alarm durumuna geçildi
İran askeri yetkilileri tarafından yapılan açıklamalarda, Kuveyt’teki Patriot hava savunma sistemlerinin, Katar’daki erken uyarı merkezinin ve Bahreyn’deki ABD askeri yakıt deposunun hedef alındığı öne sürüldü. Kuveyt savunma birimleri, kendi hava sahalarında bir seyir füzesi, üç balistik füze ve 10 insansız hava aracına (İHA) müdahale edildiğini ve düşen şarapnel parçaları nedeniyle bir kişinin yaralandığını duyurdu.
Gerilimin bir diğer kolu ise Ürdün’e uzandı. İran’dan fırlatılan füzelerin tespit edilmesinin ardından Ürdün genelinde siren sesleri yükseldi. Ürdün makamları, fırlatılan füzelerden sekizinin hava savunma sistemlerince etkisiz hale getirildiğini, olayda herhangi bir can kaybı ya ama hasar meydana gelmediğini bildirdi. İran Devrim Muhafızları ise Ürdün’de Amerikan güçleri tarafından kullanılan Azrak askeri üssüne ve bölgedeki bir askeri kontrol merkezine yönelik 10 balistik füze ateşlendiğini iddia etti.
Hürmüz Boğazı ve enerji arzında kritik eşik
Bölgedeki askeri tırmanış, küresel enerji koridorlarının güvenliğini de doğrudan tehlikeye atıyor. Dünyadaki petrol arzının yaklaşık beşte birinin taşındığı Hürmüz Boğazı'nda kontrolün büyük oranda İran deniz unsurlarında olduğu belirtiliyor. İran kanadı, boğazdaki deniz trafiğinin ancak kendi belirledikleri güzergahlar üzerinden yürütülebileceğini savunurken, ABD askeri yetkilileri ise ticaret gemilerinin güvenli geçişini sağlamak adına operasyonlarına kararlılıkla devam edeceklerini vurguladı.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), son operasyonlarda İran’a ait hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme tesisleri ve füze depolama alanları dahil olmak üzere yaklaşık 90 askeri hedefin vurulduğunu açıkladı. Operasyonlar neticesinde 14 kişinin hayatını kaybettiği, 78 kişinin ise yaralandığı belirtildi. Yaşanan bu küresel kriz karşısında Türkiye ve Umman dışişleri bakanları, İranlı mevkidatları Abbas Arakçi ile telefon görüşmeleri gerçekleştirerek askeri tırmanışın durdurulması ve diplomasiye dönülmesi gerektiğinin altını çizdi. Bölgedeki diplomatik temasların sürdüğü, ancak sahadaki gerilimin henüz düşmediği gözlemleniyor.
