Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) lojistik ve perakende sektörü, insansız hava araçları (drone) ile kargo teslimatı alanında büyük bir dönüşümün eşiğinde bulunuyor. Geçmiş yıllarda mevzuat yetersizlikleri ve görüş hattı dışına çıkma yasakları nedeniyle yavaş ilerleyen süreç, son dönemde hazırlanan yeni yasal düzenlemelerle hız kazandı. Küresel ticarette teknolojik üstünlüğü elinde tutmak isteyen ABD yönetimi ile Çin arasında "drone hakimiyeti" mücadelesi kızışırken; perakende devi Walmart, e-ticaret öncüsü Amazon ve teknoloji şirketleri gökyüzündeki yerlerini büyütmek için yatırımlarını hızlandırdı.
Yasal Engeller Esniyor, Sektör Hızla Büyüyor
Sektörün önündeki en büyük teknik engel olan "görüş hattı dışına uçuş yasağı" (BVLOS), geçmişte birçok pilot programın durdurulmasına neden olmuştu. Firmaların operasyon yürütebilmek için yıllarca özel muafiyet izinleri (waiver) beklemesi, projelerin ticari olarak ölçeklenmesini zorlaştırıyordu. Ancak Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) onaylı operatörlerin doğrudan görüş hattı dışına uçabilmesine olanak tanıyan yeni kurallar önermesi, sektörde dönüm noktası olarak yorumlanıyor.
Yapılan sektörel pazar araştırmalarına göre, ABD drone pazarının önümüzdeki dönemde yıllık yüzde 65 oranında büyümesi öngörülüyor. Küresel düzeyde drone teslimatlarının yakın gelecekte yüz milyonlarca adede ulaşması beklenirken, bu pazarın geleneksel kurye taşımacılığına oranla maliyetleri ciddi ölçüde düşüreceği hesaplanıyor. Uzmanlar, teslimat başına düşen maliyetlerin teknoloji geliştikçe ve sistemler otomatikleştikçe kayda değer oranda azalacağını belirtiyor.
Perakende Devleri Sahada Yarışıyor
Şu an için pazarın en aktif oyuncularından biri olan Walmart, drone programını aktif olarak 70 mağazasında uyguluyor ve bu sayıyı önümüzdeki yılın sonuna kadar 270'in üzerine çıkarmayı hedefliyor. Şirket, ağırlıklı olarak alerji ilaçları, evcil hayvan mamaları veya acil ihtiyaç duyulan mutfak malzemeleri gibi hafif ve hızlı ulaştırılması gereken ürünlerde bu yöntemi kullanıyor. Teslimat sınırları drone modeline göre 3 ila 8 pound (yaklaşık 1,3 - 3,6 kg) arasında değişen ağırlıklarla sınırlandırılsa da, sistemin hızı ground (kara) taşımacılığını geride bırakmayı başarıyor.
Diğer taraftan Amazon da "Prime Air" ağını genişletmeye devam ederek teslimat sürelerini yarım saatin altına indirmeyi başardı. Alphabet'in drone birimi Wing ve Flytrex gibi teknoloji girişimleri de fast-food zincirleri ve restoranlarla ortaklıklar kurarak sıcak gıda teslimatında operasyon hacmini büyütüyor.
Operasyon Maliyetleri ve Teknik Gelişim
Yeni FAA düzenlemelerinin yürürlüğe girmesiyle birlikte, drone taşımacılığının insan gücü ihtiyacı minimum seviyeye inecek. Tek bir kontrolörün ekran başından aynı anda onlarca dronu takip edebilecek olması, lojistik maliyetlerini geleneksel kurye filolarına kıyasla çok daha ekonomik bir noktaya taşıyacak.
Teknolojinin laboratuvar ortamından ziyade doğrudan sahada test edilmesi; donanım, batarya ömrü, menzil ve operasyonel güvenilirlik konularındaki AR-GE süreçlerini de hızlandırıyor. Dağıtım alanları olarak şimdilik geniş bahçeleri ve yoğun kara trafiği olan banliyö bölgeleri tercih edilirken, gürültü kirliliği ve özel hayatın gizliliği gibi mahalle sakinlerinden gelen bazı şikayetlerin çözülmesi adına mühendislik çalışmaları devam ediyor.
