Avrupa'da uzmanlar tarafından gerçekleştirilen ve sonuçları yakın zamanda Applied Animal Behaviour Science dergisinde yayımlanan yeni bir bilimsel araştırma, kedi davranışları hakkında bilinen temel kabulleri değiştirecek bulgular sundu. Bilim insanları, kedilerin sıklıkla sergilediği ve masum bir temizlik rutini olarak görülen birbirini yalama eyleminin her zaman iyi niyetli olmadığını, bazen diğer kediyi rahatsız ederek alanı ele geçirmeye yönelik bir zorbalık yöntemine dönüşebildiğini ortaya çıkardı.
Sosyal bağ ve sevgi göstergesi olarak bilinen eylemin farklı yönleri
Hayvanlar âleminde primatlar, kuşlar ve atlar gibi birçok türde görülen karşılıklı temizlenme (allogrooming) davranışı, bugüne kadar genellikle sosyal bağları güçlendiren ve yakınlık kurulmasını sağlayan bir iyilik eylemi olarak değerlendiriliyordu. Kedilerde de özellikle sırt, boyun ve kulak arkası gibi hayvanın kendi başına ulaşmakta zorlandığı bölgelere odaklanan bu davranış, dostluğun ve güvenin bir simgesi olarak kabul ediliyordu. Ghent Üniversitesi'nde görev yapan ve araştırmanın yazarları arasında yer alan Noema Gajdos Kmecova, bugüne dek bu davranışın tamamen dostça sınıflandırıldığını belirterek, elde ettikleri yeni verilerin durumun her zaman böyle olmadığını kanıtladığını ifade etti.
Güneşli uyku köşesini kapmak için uygulanan gizli strateji
Araştırmanın başyazarı olan kedi davranışları uzmanı Morgane Van Belle, bu çarpıcı gerçeği ilk olarak kendi evindeki kedileri Fabio ve Giovanni'yi gözlemlerken fark ettiğini dile getirdi. Kedilerinden birinin, evin güneş alan favori uyku noktasında yatan diğer kedinin yanına gelerek onu rahatsız edici ve ısrarlı bir biçimde yalamaya başladığını belirten Van Belle, bu tuhaf temizleme davranışının yalanan kediyi pes ettirerek o alanı terk etmesine yol açtığını kaydetti. Kedilerin doğal yaşamlarında oldukça bölgeci canlılar olması, ev içindeki kısıtlı kaynakları ve konforlu alanları ele geçirmek için bu tür pasif agresif stratejiler geliştirmelerine zemin hazırlıyor.
Avrupa genelinde yapılan video analizleri gerçeği doğruladı
Bu bireysel gözlemin ne kadar yaygın olduğunu bilimsel olarak kanıtlamak isteyen araştırma ekibi, Avrupa genelinde birden fazla kedinin bir arada yaşadığı 53 farklı evden veri topladı. Kedi sahiplerinden gelen etkileşim videolarını istatistiksel analiz yöntemleriyle inceleyen uzmanlar, yalama eyleminin iki farklı niyete hizmet ettiğini kesinleştirdi. İlk gruptaki videolarda kedilerin birbirlerinin başını ve boynunu yaladığı, bu sırada her iki hayvanın da rahat bir vücut pozisyonunda olduğu ve eylemin açıkça şefkatle yapıldığı görüldü.
Evdeki gizli rekabet ve stres belirtilerine dikkat edilmeli
Analizlerin ikinci kısmı ise kediler dünyasındaki gizli çatışmayı gözler önüne serdi. Dostane olmayan yalama eylemlerinde, kedilerden birinin ayakta durarak oturan ve dinlenen diğer kediyi tahakküm kurucu bir tavırla yaladığı belirlendi. Çatışma öncesi gerçekleşen bu sert yalamaların ardından, yalanan kedide kulakları geriye yatırma, dudak yalama, yüksek sesle miyavlama, gözlerini dikerek bakma veya diğer kediye pati atma gibi açık stres belirtileri gözlemlendi. Uzmanlar, aynı evi paylaşan kediler arasındaki bu tür gizli rekabetlerin fark edilmesinin, hayvanların refahı ve ev içi huzurun sağlanması adına büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.
