Ticaret Bakanlığı, Türkiye'nin ihracat hedeflerine ulaşması ve iş dünyasının yurt dışı temaslarını daha hızlı yürütebilmesi amacıyla ihracatçılara yönelik hususi damgalı (yeşil) pasaport uygulamasında yeni bir döneme geçti. İşlemlerin tek bir merkezden ve daha şeffaf yürütülebilmesi için Destek Yönetim Sistemi (DYS) resmen devreye alındı. Küresel pazarlarda vize engellerine takılmadan seyahat edebilmek, ihracatçılar için büyük bir rekabet avantajı sağlarken, kurulan bu yeni dijital altyapı bürokratik süreçleri en aza indirmeyi hedefliyor.
Pasaport başvurularında DYS sistemi dönemi başladı
Yeni uygulamanın hayata geçmesiyle birlikte, daha önce kullanılan "Hususi Pasaport Takip Modülü" tamamen devre dışı bırakıldı. Ticaret Bakanlığının son on yılda yürüttüğü en önemli dijital dönüşüm projelerinden biri olarak öne çıkan Destek Yönetim Sistemi, artık ihracatçıların pasaport işlemleri için temel merkez konumunda bulunuyor. İhracatçıların sisteme kayıt olabilmeleri için işlemlerini yürüttükleri ve üyesi oldukları ihracatçı birliğine başvurmaları yeterli oluyor. Herhangi bir birliğe üye olmayan hak sahipleri ise işlemlerini diledikleri ihracatçı birlikleri genel sekreterliği üzerinden gerçekleştirebiliyor. Bu yenilik, firmaların uluslararası fuarlar ve ticari görüşmeler için ihtiyaç duydukları seyahat imkanına çok daha hızlı kavuşmalarını sağlayacak.
İhracat rakamlarına göre pasaport tahsis kotaları
İhracatçıların yeşil pasaport edinim hakkı, son üç takvim yılı itibarıyla gerçekleştirdikleri yıllık ortalama ihracat tutarlarına göre belirleniyor. Düzenlemeye göre, ihracat tutarı 500 bin dolar ile 10 milyon dolar arasında olan firmalara bir adet yeşil pasaport hakkı tanınıyor.
İhracat rakamı 10 milyon ile 25 milyon dolar arasında olan firmalar iki, 25 milyon ile 50 milyon dolar arasında olan firmalar üç, 50 milyon ile 100 milyon dolar arasındaki firmalar ise dört adet pasaport alabiliyor. Yıllık ortalama ihracatı 100 milyon doların üzerinde olan büyük ölçekli firmalara ise beş adet pasaport hakkı veriliyor. Bu haktan ihracatçı firmaların sahipleri, ortakları ve SGK'lı çalışanları yararlanabiliyor. Ayrıca, firmanın sahip veya ortaklarının tüzel kişi olması durumunda, söz konusu tüzel kişiliğin yetkilileri veya çalışanları da bu imkandan faydalanabiliyor.
Kimler yeşil pasaport uygulamasından yararlanamayacak?
Sistemin amacına uygun işlemesi için kimlerin bu haktan yararlanamayacağı da net sınırlarla çizilmiş durumda. Pasaport müracaatı, kanuni veya iş merkezi Türkiye'de bulunan firmaların yetkilileri tarafından yapılabiliyor. Şirkete dışarıdan atanan müdürler veya yönetim kurulu üyeleri, hak kazanan şirketin e-SGK listesinde yer almıyor ve şirkette hisse sahibi değilse başvuru yapamıyor. Sadece "huzur hakkı" almak da pasaport hakkı elde etmek için yeterli bir kriter sayılmıyor.
Bunun yanı sıra iflas ve tasfiye sürecindeki firmalar, geçici veya kesin konkordato mühleti içinde bulunan şirketler ile tam bölünme gerçekleştirmiş işletmeler yeşil pasaport hakkından men ediliyor. Memurların aksine, ihracatçılara verilen yeşil pasaport hakkı doğrudan başvuru sahibinin eş ve çocuklarını kapsamıyor. Eş ve çocukların bu haktan yararlanabilmesi için ilgili şirket bünyesinde resmi olarak çalışmaları, şirket ortağı olmaları ve şirketin yeterli pasaport kotasına sahip olması gerekiyor.
