Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelik, Türkiye’nin bitki sağlığı güvenliğini en üst seviyeye çıkarmayı hedefliyor. Yeni sisteme göre, Türkiye gümrük bölgesine giren her türlü bitki, bitkisel ürün ve maddeler inspektörler (resmi kontrol yetkilileri) tarafından sıkı bir denetimden geçirilecek. Bu denetimler; belge kontrolü, beyan kontrolü ve doğrudan bitki sağlığı kontrolü olmak üzere üç aşamadan oluşacak. Tüm kontroller, ürünün ülkeye ilk giriş noktasında gerçekleştirilerek olası risklerin sınır hattında durdurulması sağlanacak.
DİJİTAL TAKİP SİSTEMİ: BKKTS DÖNEMİ
Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmeliğe göre, tüm giriş ve çıkış işlemleri Bitki Karantinası Kayıt ve Takip Sistemi (BKKTS) üzerinden dijital olarak yürütülecek. Bu sayede sevkiyatların takibi kolaylaşacak ve bürokratik süreçler hızlanacak. Sistemin teknik aksaklıklar nedeniyle kullanılamadığı durumlarda ise işlemler fiziksel belgeler üzerinden devam ettirilecek. Dijitalleşme hamlesiyle birlikte, tarımsal ithalat ve ihracat süreçlerinde şeffaflığın ve güvenilirliğin artırılması planlanıyor.
ZARARLI RİSK ANALİZİ OLMAYAN ÜRÜNE GEÇİT YOK
Yeni düzenleme, "zararlı risk analizi" şartını ön plana çıkarıyor. Buna göre, risk analizi gerektiren ancak bu süreci tamamlamamış veya analizi olumsuz sonuçlanmış ürünlerin ithalatına kesinlikle izin verilmeyecek. Bakanlık bünyesinde kurulacak özel bir komisyon, yüksek riskli bitki ve ürünler listesini düzenli olarak güncelleyecek. Tespit edilen riskler ve alınması gereken önlemler, Bakanlık tarafından ilgili ülkelere resmi olarak bildirilecek. Bu strateji ile Türkiye topraklarının istilacı türlerden ve bitki hastalıklarından korunması amaçlanıyor.
10 GÜN İÇİNDE İADE
Yönetmelik, standartlara uymayan ürünler için sert yaptırımlar öngörüyor. Yapılan kontrollerde karantinaya tabi zararlı organizma, GDO (Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizma) veya riskli zararlı tespit edilen sevkiyatlar derhal engellenecek. Bu tür ürünler, gümrük mevzuatı çerçevesinde en geç 10 gün içinde ihracatçı ülkeye iade edilecek. Ayrıca, transit geçiş yapan ancak yolda zararlı organizma bulaşısına maruz kalan sevkiyatlar için de alıcı ülkenin talepleri ve Türkiye'nin bitki sağlığı güvenliği göz önünde bulundurularak özel önlemler eşliğinde Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenebilecek.
