NATO liderleri, ittifakın savunma kapasitesini ve harcamalarını artırma kararlılığını küresel kamuoyuna göstermek amacıyla Ankara'da düzenlenen kritik zirvede bir araya geldi. Zirve kapsamında toplamda 50 milyar doları bulan dev savunma sanayisi anlaşmaları duyurulurken, ABD Başkanı Donald Trump'ın müttefik ülkelere yönelik sert eleştirileri ve Türkiye kararı zirveye damgasını vurdu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ikili bir görüşme gerçekleştiren Trump, iki ülke ilişkilerinde yeni bir dönemin kapısını aralayan stratejik açıklamalarda bulundu.
ABD'den Türkiye'ye F-35 ve Yaptırım Hamlesi
ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'daki temasları sırasında Türkiye'ye 2020 yılında Rus hava savunma sistemleri tedariki gerekçesiyle uygulanan yaptırımların resmen kaldırıldığını ilan etti. Türkiye ile olan yakın diyalog zeminine dikkat çeken Trump, Ankara'ya F-35 savaş uçaklarının satışı konusunda da yeniden yeşil ışık yaktı. Bu adım, iki ülke arasındaki kronikleşmiş diplomatik kriz maddelerinden birini ortadan kaldırırken savunma sanayisi çevrelerinde büyük bir memnuniyetle karşılandı. Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile olan güçlü bağlarının altını çizerek, bu olumlu ilişkilerin zirveye katılım göstermesinde belirleyici bir rol oynadığını ifade etti.
Avrupalı Müttefiklere Savaş Eleştirisi
İttifak içindeki diğer büyük ortaklara yönelik eleştirilerini sertleştiren Trump; İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya'yı Washington'ın bölgesel güvenlik politikalarına yeterli desteği vermemekle suçladı. Müttefiklerin tutumundan derin hayal kırıklığı duyduğunu belirten ABD Başkanı, ABD'nin NATO altyapısına trilyonlarca dolar yatırım yaptığını ancak karşılığında adil bir muamele görmediğini savundu. Küresel çatışma alanlarına da değinen Trump, Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin olarak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile zirve öncesinde görüştüğünü, her iki liderin de kalıcı bir diplomatik çözüm sağlama noktasında istekli olduğunu gözlemlediğini aktardı.
NATO'dan 50 Milyar Dolarlık Savunma Devrimi
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise ittifak üyelerinin savunma harcamalarında kayda değer bir artışa gittiğini belirtti. Avrupa genelinde bir "savunma sanayisi devrimi" yapılması çağrısında bulunan Rutte; Rusya, Çin, Kuzey Kore ve İran gibi aktörlerin yükselen askeri bütçelerine karşı ittifakın operasyonel hazırlığını en üst seviyede tutması gerektiğini vurguladı. Zirve marjında açıklanan ve en az 50 milyar dolar değerinde olduğu belirtilen askeri anlaşmalar, Avrupa ülkelerinin ABD menşeli gözetleme insansız hava araçları alımını ve İsveçli savunma şirketi Saab'dan yapılacak stratejik uçak tedariklerini kapsıyor.
Grönland Gerilimi Yeniden Tırmandı
Zirvede diplomatik bir diğer hararetli tartışma ise Grönland üzerinden yaşandı. ABD Başkanı Trump, Grönland'ın stratejik konumu gereği Danimarka yerine ABD kontrolünde olması gerektiği yönündeki iddialarını yineledi. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise zirve genel kurulunda yaptığı konuşmada, müttefiklerin egemenlik haklarına saygı duyması gerektiğinin altını çizerek "Grönland satılık değildir" yanıtını verdi. Liderlerin yoğun diplomasi trafiği yürüttüğü Ankara zirvesi, ittifakın gelecekteki askeri stratejileri ve müttefikler arası güç dengeleri açısından tarihi bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçti.
