Basra Körfezi'nde ABD ve İran güçleri arasında karşılıklı füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarıyla askeri hareketlilik en üst seviyeye tırmandı. Tahran yönetimi, küresel petrol ve doğal gaz sevkiyatının beşte birinin gerçekleştirildiği kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nı sivil ve ticari gemi geçişlerine kapattığını duyurdu. Yaşanan bu ani tırmanış, geçtiğimiz ay taraflar arasında gerilimi düşürmek amacıyla imzalanan geçici anlaşmanın geleceğini de ciddi şekilde tehlikeye attı. Karşılıklı misilleme dalgasıyla büyüyen çatışmaların, son dönemin en geniş menzilli ve yüksek yoğunluklu askeri krizi olduğu belirtiliyor.
ABD'den İran hedeflerine geniş çaplı hava harekatı
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan resmi açıklamada, pazar günü yerel saatle 17.00 itibarıyla İran askeri unsurlarına yönelik yeni bir hava harekatı dalgası başlatıldığı bildirildi. Operasyonun amacının, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen sivil ve ticari gemilere yönelik saldırı kapasitesini zayıflatmak olduğu aktarıldı. CENTCOM sözcülüğü, Amerikan savaş uçaklarının seyir füzeleri ve intihar İHA'larını havada imha ettiğini duyururken, son bir hafta içinde İran'a ait yüzlerce askeri hedefin başarıyla vurulduğu bilgisi paylaşıldı. ABD kanadı, İran'ın keyfi deklarasyonlarına rağmen seyrüsefer serbestisini korumakta kararlı olduklarını ilan etti.
Çatışmalar tüm Körfez ülkelerine yayıldı
İran ordusunun misilleme saldırıları bu kez yalnızca ABD tesisleriyle sınırlı kalmayarak bölgedeki pek çok Körfez ülkesini de doğrudan etkiledi. Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı'nda kontrolü sağlamak adına başlattığı operasyonlar kapsamında Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn, Kuveyt, Ürdün ve Umman topraklarında hareketlilik yaşandı. BAE ve Bahreyn hava savunma sistemlerinin İran kaynaklı füze ve İHA tehditlerini havada önlediği bildirilirken, Kuveyt'te bir petrol sondaj platformunun isabet alması sonucu bir işçinin yaralandığı açıklandı. Katar yetkilileri ise düşen şarapnel parçaları nedeniyle aralarında bir çocuğun da bulunduğu üç kişinin yaralandığını belirterek tüm sivil ve ticari teknelerin faaliyetlerini askıya alması yönünde uyarıda bulundu.
Küresel enerji koridorunda diplomatik çıkmaz
İran Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin gerçekleştirdiği askeri harekatları sert bir dille kınarken, Umman'ın başkenti Maskat'ta boğazın yönetimi ve transit geçiş yolları üzerine yürütülen diplomatik görüşmelerin Washington'ın baskıları nedeniyle sonuçsuz kaldığını öne sürdü. İranlı yetkililer, bölgede istikrar ve sükunet yeniden tesis edilene kadar Hürmüz Boğazı'ndan geçiş izni verilmeyeceğini belirtirken; Washington yönetimi ise boğazdaki trafiğin Umman yakınlarındaki genişletilmiş güney rotası üzerinden alternatif olarak akmaya devam ettiğini savundu. Deniz taşımacılığındaki bu büyük aksamalar, küresel enerji fiyatlarında yukarı yönlü sert dalgalanmaları ve enflasyonist baskıları tetikleme riski taşıyor.
