Amerika Birleşik Devletleri Merkez Kuvvetleri (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapan Kıbrıs bandıralı M/V GFS Galaxy adlı konteyner gemisine İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından saldırı düzenlenmesinin ardından, İran'a yönelik yeni hava harekatları gerçekleştirildiğini açıkladı. Meydana gelen olayda, ticari geminin makine dairesinde ciddi hasar oluştuğu ve sivil mürettebattan bir kişinin kaybolduğu bildirildi. Yaşanan bu son gelişme, ABD ile İran arasında son dönemde şiddetlenen bölgesel çatışmaları yeni bir boyuta taşıdı.
Hürmüz Boğazı'nda Geçişler Durduruldu
İran makamları, onaysız bir rotada ilerlediğini öne sürdükleri ticari gemiye uyarı ateşi açıldığını ve bölgedeki gerilimin ardından Hürmüz Boğazı'nın geçişlere kapatıldığını duyurdu. Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada, küresel enerji tedariki için kritik bir geçiş noktası olan boğazın, "ABD'nin bölgedeki müdahalesi sona erene kadar" kapalı kalacağı belirtildi. Ayrıca, gemi olayına misilleme olarak ABD'nin bölgedeki üslerinin hedef alınabileceği yönünde uyarılarda bulunuldu.
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatının yaklaşık beşte birinin yapıldığı Hürmüz Boğazı'ndaki bu fiili abluka, enerji piyasalarında dalgalanmalara ve enflasyon endişelerine yol açıyor. ABD yönetimi ise Tahran'dan ticari gemilere yönelik saldırıların durdurulmasını ve boğazdaki tüm rotaların kesintisiz olarak açık tutulmasını talep ediyor.
Diplomatik Çabalar ve Müzakere Masası
Bölgede askeri hareketlilik artarken, diplomatik kanalların açık tutulması için de çalışmalar sürüyor. Umman'ın başkenti Maskat'ta bulunan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin, Ummanlı yetkililerle gemilerin güvenli geçişi için uygun mekanizmaların oluşturulması üzerine görüşmeler gerçekleştirdiği belirtildi. Ummanlı ve İranlı müzakerecilerin hem teknik hem de siyasi düzeyde diyalog arayışında olduğu kaydedildi. Uluslararası basına yansıyan bilgilere göre, Umman'ın güney koridorunda serbest dolaşım ve kuzey koridorunda ön onaylı ancak ücretsiz geçişi içeren taslak bir plan sunduğu öne sürüldü.
ABD Başkanı Donald Trump, 28 Şubat'ta başlayan çatışmaları durdurmayı amaçlayan ateşkes sürecinin sonlandığını açıklasa da, müzakerelere kapıyı açık bıraktığını ifade etti. Diğer yandan ABD, hafta içinde Katar ve Suudi Arabistan'a ait ticari tankerlere ateş açılmasının ardından, İran petrolünün satışına izin veren muafiyet lisansını iptal etmişti.
Yeni Dini Liderden Mesaj
Çatışmaların ilk aşamalarında hayatını kaybeden İran'ın eski Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney için perşembe günü düzenlenen cenaze törenlerinin ardından, yerine geçen oğlu ve yeni Dini Lider Ayetullah Mücteba Hamaney'den yazılı bir açıklama geldi. Mesajda, hayatını kaybeden babası ve diğer isimler için misilleme yapılacağı ifade edildi. Söz konusu törenlerde toplanan kalabalıkların ise ABD yönetimine yönelik sert sloganlar attığı görüldü.
Öte yandan, son günlerde ABD medyasında, İsrail istihbaratının Washington ile İran'ın Başkan Trump'a yönelik bir suikast planı hazırlığında olduğuna dair bilgiler paylaştığı iddia edildi. Trump, bu iddialar üzerine ABD ordusuna, böyle bir girişimin gerçekleşmesi halinde İran'a yönelik büyük çaplı füze saldırıları için hazırlıklı olma talimatı verdiğini duyurmuştu. İran cephesi ise söz konusu iddialara henüz resmi bir yanıt vermedi.
