İngiltere siyasetinde liderlik değişimiyle birlikte köklü politika revizyonları da eş zamanlı olarak devreye giriyor. İşçi Partisi'nin yeni lideri seçilen ve önümüzdeki pazartesi günü ülkenin son on yıldaki yedinci başbakanı olarak görevi devralacak olan Andy Burnham, selefi Keir Starmer döneminde başlatılan ve kamuoyunda büyük tartışmalara neden olan dijital kimlik kartı projesini tamamen iptal etme kararı aldı. Başbakanlık görevini üstlenmeden hemen önce yapılan bu stratejik hamle, yeni hükümetin önceliklerinin ekonomi ve refah politikaları olacağının en net sinyali olarak değerlendiriliyor. Burnham’ın sözcüsü tarafından yapılan resmi açıklamada, milletvekillerinden oluşan parlamentolar arası bir komite tarafından "fiyasko" olarak nitelendirilen bu sisteme ayrılan tüm kaynakların durdurulacağı ve doğrudan halkın ihtiyaçlarına yönlendirileceği belirtildi.
Milyarlarca sterlinlik bütçe yaşam maliyeti krizi için kullanılacak
Eski Başbakan Keir Starmer, geçtiğimiz yılın eylül ayında yasa dışı göçle mücadele etmek ve anketlerde hızla yükselen sağ popülist Reform UK partisinin önünü kesmek amacıyla tüm çalışanlar için dijital kimlik belgesi bulundurma zorunluluğu getirmeyi planlamıştı. Ancak bu hamle, hem sivil toplum kuruluşları hem de İngiliz kamuoyu tarafından kişisel verilerin gizliliği ve devlet gözetimi endişeleri nedeniyle çok sert bir direnişle karşılaştı. Gelen tepkilerin ardından geri adım atan Starmer yönetimi, ocak ayında projenin zorunlu olma şartını kaldırmış olsa da sistemin altyapı çalışmaları için bütçe harcanmaya devam etmişti.
İngiltere Bütçe Sorumluluk Ofisi (OBR) tarafından kasım ayında yayınlanan resmi raporlar, dijital kimlik projesinin 2026/27 ile 2028/29 mali yılları arasında hazineye yaklaşık 1,8 milyar sterlin (2,4 milyar dolar) gibi devasa bir mali yük getireceğini öngörüyordu. Yeni başbakanın sözcüsü, ulusal bir kimlik şemasına harcanacak olan bu devasa zaman ve mali kaynağın, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik darboğazda en çok ihtiyaç duyulan alana, yani doğrudan yaşam maliyeti kriziyle mücadeleye ve hanehalkı destek programlarına yönlendirileceğini vurguladı.
Muhalefetten sert eleştiriler ve tarihsel arka plan
Eski Manchester Belediye Başkanı olan Andy Burnham'ın bu kararı, muhalefet kanadında yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Ana muhalefetteki Muhafazakar Parti milletvekillerinden Julia Lopez, İşçi Partisi'nin bu projeyle halihazırda milyonlarca sterlinlik kamu kaynağını heba ettiğini öne sürdü. Lopez, yeni başbakanın projeyi iptal ederek kendisini bir "kurtarıcı" gibi göstermeye çalıştığını iddia etti ve harcanan eski bütçelerin hesabının verilmesi gerektiğini savundu.
Birleşik Krallık tarihinde ulusal kimlik kartı uygulaması, İkinci Dünya Savaşı'nın hemen ardından kaldırılmıştı. İngiliz vatandaşları, geleneksel olarak kimliklerini kanıtlamak için pasaport veya sürücü belgesi gibi belgeleri kullanmayı tercih ediyor ve devletin vatandaşları tek bir dijital veri tabanında toplama girişimlerine tarihsel olarak mesafeli yaklaşıyor. Burnham hükümetinin bu adımı, ülkenin geleneksel kimlik algısını korurken, sağ popülist hareketlerin yükselişine karşı ekonomik refahı artırma stratejisiyle yanıt verme arayışı olarak yorumlanıyor.
