Küresel piyasaların gündemine oturan jeopolitik gerilimler, Avrupa borsaları üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Haftanın ikinci işlem gününde yatırımcılar, Atlas Okyanusu'nun öte yakasından gelen haber akışına odaklandı. ABD ile Avrupa ülkeleri arasında tırmanan 'Grönland' ve 'gümrük vergisi' krizi, risk iştahını önemli ölçüde azalttı. Bu belirsizlik ortamında kıta genelindeki endeksler günü kırmızı bölgede, düşüşle tamamladı.
Kapanış verilerine bakıldığında, Avrupa genelini kapsayan gösterge endeks Stoxx Europe 600, yüzde 0,7 oranında değer kaybederek 602,8 puan seviyesine geriledi. Satış dalgası kıtanın lokomotif ekonomilerinde de hissedildi.
Trump'ın Gümrük Vergisi Tehdidi Piyasaların Ateşini Yükseltti
Piyasalardaki bu negatif seyrin temelinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın hafta sonu yaptığı çarpıcı açıklamalar yatıyor. Grönland'ın ABD tarafından satın alınması veya kontrol edilmesi tartışmalarında 'dünya barışının tehlikede olduğunu' savunan Trump, bu plana karşı çıkan Avrupa ülkelerine ekonomik yaptırım uygulayacağını duyurmuştu.
Trump, aralarında Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, Hollanda ve Finlandiya'nın bulunduğu 8 ülkeden ABD'ye yapılacak ithalata ek vergi getireceğini açıkladı. Plana göre, 1 Şubat tarihinden itibaren bu ülkelerden gelen mallara yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacak. Eğer anlaşma sağlanamazsa, bu oran 1 Haziran itibarıyla yüzde 25'e çıkarılacak. Trump, söz konusu tarifelerin, ABD'nin Grönland hedefine ulaşana kadar yürürlükte kalacağını belirterek belirsizliğin süresini ucu açık bıraktı.
Ülke Endekslerinde Son Durum
Ticari ve jeopolitik tansiyonun yükselmesiyle birlikte majör borsalarda şu kapanış rakamları kaydedildi:
- Almanya: Sanayi devi Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,03 gibi sert bir düşüşle 24.703,12 puana indi.
- İtalya: Günü en çok kayıpla kapatanlardan biri olan İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,07 gerileyerek 44.713,46 puana düştü.
- İngiltere: Londra borsasında FTSE 100 endeksi yüzde 0,67 azalışla 10.126,78 puandan kapandı.
- Fransa: Paris'te ise CAC 40 endeksi yüzde 0,61 değer kaybederek günü 8.062,58 puanla tamamladı.
Von der Leyen'den Davos'ta 'Ahde Vefa' Çağrısı
Yükselen tansiyon, İsviçre'nin Davos kasabasında düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'na (WEF) da yansıdı. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, zirvede yaptığı konuşmada ABD'nin kararına tepki gösterdi. İlave gümrük vergisi kararının bir hata olduğunu savunan Von der Leyen, diplomatik bir dille Washington yönetimine seslendi.
Von der Leyen, 'AB ile ABD, geçen temmuz ayında bir ticaret anlaşması üzerinde mutabakata varmıştır. Siyasette de iş dünyasında olduğu gibi anlaşma anlaşmadır. Dostlar el sıkıştığında bunun bir anlamı olmalıdır' ifadelerini kullanarak, müttefiklik ruhuna ve yapılan anlaşmalara sadık kalınması gerektiğini vurguladı.
Kritik Altyapı Planı ve Paritede Hareketlilik
Öte yandan AB Komisyonu, güvenlik endişeleri kapsamında yeni bir adım attı. Komisyon, yabancı ülkelerdeki yüksek riskli tedarikçilerin, AB ülkelerindeki kritik altyapıya ekipman sağlamasını kısıtlamaya yönelik planını kamuoyu ile paylaştı.
Piyasalardaki bu yoğun gündem döviz kurlarına da yansıdı. Avro/dolar paritesi, Türkiye Saati ile (TSİ) 20.25 itibarıyla yüzde 0,64 artış göstererek 1,173 seviyesinden işlem gördü. Yatırımcılar, gelecek günlerde ABD ve AB kanadından gelecek yeni açıklamaları ve gümrük vergisi sürecinin seyrini yakından takip etmeye devam edecek.
