Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in ev sahipliğinde Berlin’de bir araya gelen İngiltere, Fransa, İtalya ve Polonya liderleri, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesine yönelik stratejik bir hazırlık toplantısı gerçekleştirdi. Toplantı, Avrupa savunma mimarisinin yeniden şekillendirilmesi ve NATO içindeki "Avrupa sütununun" güçlendirilmesi hedefleriyle öne çıktı.
Ortak açıklamada, Euro-Atlantik güvenliğine olan sarsılmaz bağlılık yinelenirken, müttefiklerin ortak bir yaklaşımla hareket etmesinin önemi vurgulandı. Başbakan Merz, savunma politikasında tek taraflı ulusal adımlar atmanın bir "hata" olacağını belirterek, Avrupa'nın güvenlik konusunda ortak hareket etme zorunluluğuna dikkat çekti.
Trump ve NATO Geriliminin Gölgesinde İstişareler
Son aylarda ABD yönetimi ile Avrupa başkentleri arasında, özellikle İran ve İsrail çatışması konusundaki görüş ayrılıkları ve Trump’ın NATO’ya yönelik eleştirileri nedeniyle gerilim tırmanmıştı. Berlin’deki zirvede bu gerilimler doğrudan gündeme getirilmese de, liderlerin "transatlantik bağı" koruma isteği, ABD ile olan ilişkileri yeniden rayına oturtma çabası olarak yorumlanıyor.
Öte yandan, Berlin ve Paris arasında uzun süredir planlanan ortak savaş uçağı projesinin (FCAS) stratejik fikir ayrılıkları nedeniyle iptal edilmesi, Avrupa'nın savunma sanayiindeki entegrasyon zorluklarını da gözler önüne serdi. Avrupa'nın kendi savunma yeteneklerini yeniden inşa etme çabası, ittifakın geleceği açısından kritik bir dönemeç olarak görülüyor.
İngiltere'de Başbakan Starmer'a Veda
Berlin'deki toplantı, aynı zamanda İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın parti içindeki artan hoşnutsuzluk nedeniyle istifa edeceğini duyurmasının ardından Avrupa liderleriyle gerçekleştirdiği son önemli buluşmalardan biri oldu. Polonya Başbakanı Donald Tusk ve diğer liderler, Starmer’ın Avrupa Birliği sonrası dönemde İngiltere ile Avrupa arasındaki bağları güçlendirme çabalarına övgüde bulunarak kendisine "sıcak bir veda" mesajı iletti.
Zirve sonrası Başbakan Merz, yaptığı istişareleri hem ABD Başkanı Trump hem de Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile paylaşarak sürecin şeffaf bir şekilde yürütüleceğini belirtti.
