İran ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) arasındaki "nükleer tesislerin denetlenmesi" krizi büyüyor. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi’nin, ABD ve İsrail tarafından vurulan nükleer tesislere Ajans müfettişlerinin erişim sağlayacağı yönündeki açıklamalarını kesin bir dille yalanladı.
"Görüşme Yapılmadı, Plan Bulunmuyor"
Garibabadi, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, İsviçre'de Grossi’nin talebine rağmen kendisiyle hiçbir görüşme gerçekleştirilmediğini belirtti. Saldırıya uğrayan tesislere ve nükleer materyallere erişim konusunda herhangi bir planın masada olmadığını vurgulayan Garibabadi, şu ifadeleri kullandı:
Bu konu ancak nihai anlaşma çerçevesinde ve karşı tarafın tüm yaptırımları fiilen sona erdirmesi gibi somut adımlarının ardından ele alınacak ve karara bağlanacaktır.
Grossi "Söz Savaşı" Olarak Nitelendirmişti
UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi ise Japonya'daki Fukuşima Dai-içi Nükleer Santrali'nde düzenlediği basın toplantısında, vurulan tesislere denetim yapılacağını yinelemişti. Grossi, Tahran'dan gelen aksiyönlü açıklamaları ise taraflar arasındaki bir "söz savaşı" olarak nitelendirmişti.
İran kanadından ilk yalanlama dün Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi tarafından gelmiş, Bekayi de denetim iddialarının gerçeği yansıtmadığını açıklamıştı.
ABD ve İran Arasındaki Çelişkili Açıklamalar
Denetim krizine ilişkin daha önce ABD ve İran yönetimlerinden birbirleriyle çelişen açıklamalar yapılmıştı:
İsviçre’nin Bürgenstock kasabasındaki görüşmelerin ardından konuşan Vance, İran’ın UAEA müfettişlerini yeniden davet etmeyi onayladığını belirterek, bu gelişmeyi "Amerikalıları en çok heyecanlandıran ve büyük bir dönüm noktası" olarak tanımlamıştı.
Buşehr Nükleer Santrali gibi halihazırda denetlenen yerlerde sürecin süreceğini aktaran Bekayi; saldırıya uğrayan ve erişimi kesilen diğer tesislerin durumunun ise tamamen müzakerelerin seyrine ve yaptırımların kaldırılmasına bağlı olduğunu belirtmişti.
UAEA denetçilerinin uranyum süreçlerini incelemek üzere İran'a gideceğini belirten Trump, bir muhabirin bunun anlaşma parçası olup olmadığına yönelik sorusuna, "Hayır, bu yazılanlar doğru değil, %100 denetim olacak" yanıtını vererek denetim konusunda net bir duruş sergilemişti.
