Arnavutluk'un başkenti Tiran, son yılların en büyük toplumsal eylemlerinden birine sahne oluyor. ABD'li yatırımcılarla bağlantılı olduğu belirtilen ve ülkenin güneybatısındaki koruma altında bulunan Zvernec bölgesinde inşa edilmesi planlanan dev turizm projesine karşı çıkan on binlerce vatandaş, 35 gündür sokaklarda tepkisini dile getiriyor. Mayıs ayının sonunda başlayan ve başlangıçta yalnızca çevreyi koruma odaklı olan bu hareket, kısa sürede ülke çapında yankı uyandıran hükümet karşıtı bir tepkiye evrildi.
Pembe Flamingoların Devrimi ve Hedefteki Turizm Projesi
Adriyatik kıyısındaki hassas lagün ekosistemini ve göçmen kuşların yaşam alanlarını tehdit ettiği gerekçesiyle eleştirilen yaklaşık 4,6 milyar dolarlık lüks otel projesi, çevrecilerin en önemli gündem maddesi haline geldi. Bölgeden geçen göçmen kuşlara atıfla "Pembe Flamingoların Devrimi" adını alan gösterilerde, eylemciler dev flamingo maketleriyle Tiran'ın ana caddelerinde yürüyüşler düzenliyor. Söz konusu projenin, geçmişte askeri üs olarak kullanılan ve doğal yapısı büyük ölçüde korunmuş Sazan Adası ile Zvernec bölgesini betonlaştırmasından endişe ediliyor. Bölgedeki plajların dikenli tellerle çevrilmesi ve iş makinelerinin sahaya inmesi, halkın tepkisini artırdı.
Çevre Duyarlılığından Hükümet Karşıtı Eylemlere
İlk etapta doğayı savunmak amacıyla bir araya gelen kitlelerin tepkisi, şeffaflık eksikliği iddiaları nedeniyle siyasi bir boyut kazandı. Göstericiler, doğal alanları turizm yatırımlarına açarak yetkililere izin süreçlerini hızlandırma imkanı tanıyan yeni yasal düzenlemeye karşı çıkıyor. "Arnavutluk satılık değil" pankartlarıyla yürüyen kalabalık, Başbakan Edi Rama'nın istifasını talep ediyor. Eylemciler, Başbakan Rama'nın 62. yaş gününde doğal alanların betonlaşmasını simgeleyen dev bir beton pasta hazırlayarak tepkilerini ironik bir dille ortaya koydu. Ayrıca meydana dikilen temsili bir büstün halatlarla devrilmesi, ülkenin 1991 yılındaki komünist rejim değişikliğine sembolik bir gönderme olarak hafızalara kazındı.
Gerilim Tırmanıyor: Gözaltılar ve Güvenlik Güçlerinin Müdahalesi
Haftalardır büyük ölçüde barışçıl ilerleyen eylemlerde son günlerde tansiyon yükseldi. Geçtiğimiz günlerde parlamento binası önünde toplanan kitle ile güvenlik güçleri arasında yaşanan arbedenin ardından 25 kişi gözaltına alınırken, çok sayıda polis memurunun da yaralandığı bildirildi. Olaylar sırasında kalabalığı dağıtmak için tazyikli su ve göz yaşartıcı gaz kullanıldı. Son olarak hafta sonu eylemlerinde bir grup protestocunun, gözaltındaki arkadaşlarının serbest bırakılması talebiyle karakola yürümesi üzerine yeni gerginlikler yaşandı. İnsan hakları savunucuları, güvenlik güçlerinin orantısız güç kullandığı yönündeki iddiaların ardından bağımsız bir soruşturma başlatılması çağrısında bulunuyor.
Başkent Tiran'daki protestolar 35. gününü geride bırakırken, eylemcilerin bekleyişi sürüyor. Hükümet kanadından ise dev turizm projesinin iptaline veya söz konusu yasal düzenlemelerin geri çekilmesine yönelik henüz resmi bir adım atılmadı. Kamuoyu, doğal alanların korunması ve siyasi taleplerin nasıl sonuçlanacağını yakından takip ediyor.
