İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, bu hafta Amerika Birleşik Devletleri'nin New York kentinde düzenlenecek olan Birleşmiş Milletler (BM) Polis Şefleri Zirvesi'ne katılımını iptal etti. İsrail basınında yer alan iddialara göre, aşırı sağcı bakanın bu kararı almasında, Filistinlilere yönelik yürüttüğü sert politika ve uygulamaları nedeniyle gözaltına alınma korkusu yaşaması etkili oldu.
Zirve esnasında insan hakları örgütleri tarafından geniş çaplı protestolar düzenleneceği ve bakan hakkında hukuki adımlar atılacağı yönündeki istihbarat raporları, bu geri adımın en büyük gerekçesi olarak gösteriliyor. Yapılan iç güvenlik ve siyasi değerlendirmeler neticesinde, Ben-Gvir’in New York seyahatinde ciddi yasal risklerle ve protestolarla karşı karşıya kalabileceği sonucuna varıldı.
Yasal Girişimler ve Hind Receb Vakfı'nın Adımları
Bakanın uluslararası konferansa katılmaktan vazgeçmesinin ardında yatan somut yasal baskılar da netleşti. Belçika merkezli faaliyet gösteren insan hakları kuruluşu Hind Receb Vakfı, Filistinli esirlere yönelik sert uygulamaları ve kışkırtıcı söylemleri nedeniyle Ben-Gvir hakkında ABD Adalet Bakanlığı nezdinde şikayette bulundu. Vakıf ayrıca, New York Eyalet Başsavcılığını da resmi bir soruşturma açmaya davet etti.
Gerçekleştirilen bu hukuki hamlelerin ardından vakıf yönetimi, uluslararası hesap verebilirliğin artık teorik bir aşamadan pratik bir sürece evrildiğini ilan etti. Ben-Gvir'e karşı yasal yaptırımlar uygulanması amacıyla ABD makamlarına yönelik baskıların artarak devam edeceği vurgulanırken, bakanlık ofisinden iptal kararına dair resmi bir açıklama sunulmadı.
Avrupa Ülkelerinden Yaptırım ve Soruşturma Talepleri
Hem kendi ülkesinde hem de uluslararası arenada yoğun şekilde tartışılan aşırı sağcı Yahudi Gücü partisi lideri, geçmiş dönemlerde de benzer diplomatik engellerle yüzleşmişti. Geçtiğimiz mayıs ayında, gözaltına alınan "Sumud Filosu" aktivistlerinin elleri kelepçeli ve darbedilmiş halde diz çöktürüldüğü görüntüleri paylaşması büyük tepki toplamıştı. Bu olayın ardından Fransa ve İrlanda, İsrailli bakanın ülkelerine giriş yapmasını yasakladı. Fransa, İspanya ve İtalya gibi ülkeler Ben-Gvir’e yönelik Avrupa genelinde yaptırım kararları alınmasını talep ederken, İtalya ve Fransa yargı makamları ise aktivistlere yönelik işkence iddiaları doğrultusunda soruşturma süreçleri başlattı.
Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Savaş Suçu Başvuruları
Bakan üzerindeki yasal yaptırım talepleri sadece yerel mahkemelerle sınırlı kalmıyor. Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) nezdinde, Batı Şeria'daki Filistinlilere karşı savaş suçu ve insanlığa karşı suç işlendiği gerekçesiyle Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich hakkında gizli yakalama kararı çıkarılması talebiyle resmi başvurular yapıldı.
Gazze'deki saldırılar boyunca Filistinlilerin zorla göç ettirilmesi çağrılarını yineleyen ve esirlerin idam edilmesini içeren yasa tasarılarını savunan Ben-Gvir için uluslararası arenada tutuklama emri talepleri her geçen gün artıyor. Benzer şekilde UCM, daha önce Gazze'de işlenen suçlar nedeniyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında da yakalama kararı çıkarmıştı.
