ABD Senatosu, Başkan Donald Trump tarafından Ulusal İstihbarat Direktörü (DNI) olarak aday gösterilen mevcut Manhattan Savcısı Jay Clayton’ın atama sürecini hızlandırdı. Pazartesi günü yapılan usul oylamasında, Clayton’ın adaylığı 51 evet ve 43 hayır oyu ile Senato gündeminde bir sonraki aşamaya taşındı. Oylama süreci büyük ölçüde parti aidiyetine göre şekillendi; Cumhuriyetçi senatörler adayı desteklerken, Demokratlar blok halinde ret oyu kullandı. 100 sandalyeli Senato'da çoğunluğu elinde bulunduran Cumhuriyetçilerin firesiz desteği sayesinde, Jay Clayton'ın önümüzdeki günlerde nihai onayı alarak ülkenin en üst düzey istihbarat yetkilisi olması bekleniyor.
18 istihbarat teşkilatının başına geçecek
Ulusal İstihbarat Direktörlüğü pozisyonu, ABD'de 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından istihbarat kurumları arasındaki koordinasyonu sağlamak amacıyla kurulmuştu. Görevin onaylanması halinde Jay Clayton, ülkenin geniş çaplı istihbarat ağına bağlı 18 farklı kurumu denetleme sorumluluğunu üstlenecek. Söz konusu koltuk, eski direktör Tulsi Gabbard'ın haziran ayında görevden ayrılmasından bu yana kalıcı bir isme sahip değildi. Gabbard dönemi, Demokratların "Trump'ın siyasi gündeminin yürütüldüğü" yönündeki eleştirileri nedeniyle hayli tartışmalı geçmişti.
Gabbard'ın istifasının ardından kurumun başına vekaleten Federal Konut Finansman Ajansı Direktörü Bill Pulte getirilmişti. Pulte’nin ulusal güvenlik ve istihbarat deneyimi bulunmaması ve kurumda yaptığı personel kesintileri, Senato içindeki birçok ismin yeni bir direktörün asaleten atanması konusunda acele etmesine neden olmuştu. Bu sürecin sonunda Trump, daha önce ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) başkanlığı da yapmış olan Jay Clayton'ı bu kritik göreve aday gösterdi.
New York Times gerilimi ve seçim tartışmaları
Jay Clayton'ın onay süreci, Demokrat senatörlerin yoğun eleştirilerine ve zorlu oturumlara sahne oldu. Senato İstihbarat Komitesi'nde geçtiğimiz hafta yapılan ve adaylığın 9'a 8 gibi dar bir oy farkıyla kabul edildiği oturumda gergin anlar yaşandı. Demokratların Başkan Trump'ın 2020 seçimlerini kaybettiğine dair sorularına Clayton'ın doğrudan yanıt vermekten kaçınması, komitedeki gerilimi tırmandırdı.
Adaylık sürecindeki bir diğer tartışma konusu ise basın özgürlüğü ekseninde gerçekleşti. Clayton'ın başsavcı olarak yönettiği ofisin, Katar tarafından bağışlanan yeni Air Force One uçağıyla ilgili güvenlik endişelerini haberleştiren New York Times gazetecilerini ifadeye çağırması Demokratların tepkisini çekmişti. Geçtiğimiz hafta görülen bir duruşmada mahkemenin soruşturmanın kapsamına yönelik sert sorularının ardından, Trump yönetiminin gazetecilere yönelik bu celpleri geri çekeceği bildirildi.
Cumhuriyetçilerden tam destek
Tüm bu eleştirilere rağmen, Cumhuriyetçi kanat Clayton’ın yetkinliğine ve liyakatine güveniyor. Senato Çoğunluk Lideri John Thune, artan güvenlik tehditleri ortamında istihbaratın başına kanıtlanmış bir liderin geçmesinin hayati önem taşıdığını belirterek, Clayton'ın bu kalıba tam olarak uyduğunu ifade etti.
Öte yandan Senato İstihbarat Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Ron Wyden ise Clayton'ın Trump'tan bağımsız hareket edemeyeceğini savundu. Wyden, adayın doğruları söyleme konusunda yetersiz kaldığını öne sürerek ret oyu verdiklerini açıkladı. Önümüzdeki günlerde yapılacak nihai oylamanın ardından Jay Clayton'ın göreve resmi olarak başlaması beklenirken, ABD istihbarat kurumlarının gelecekteki işleyişi küresel siyasetin de yakın takibinde olacak.
