Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, 28 Temmuz Salı günü haftalık çalışmalarına milyonlarca kişiyi yakından ilgilendiren çok önemli bir kanun teklifiyle başlıyor. Öğrenci affı, akademik kadro tahsisi ve yükseköğretim sistemindeki kapsamlı değişiklikleri barındıran Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, milletvekillerinin değerlendirmesine sunulacak. Bu düzenleme, eğitim öğretim hayatı yarım kalan öğrencilere yeni bir şans tanırken, akademik sistemdeki disiplini ve bilimsel kaliteyi artırmayı hedefliyor.
Öğrenci affı ve intörnlük eğitiminde yeni dönem
Yükseköğretim kurumlarında eğitim görürken çeşitli sebeplerle ilişiği kesilen öğrencileri sevindirecek düzenleme Meclis sıralarında detaylandırılacak. Hazırlık sınıfı da dâhil olmak üzere; ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü programlarında okurken eğitim hakkını kaybeden ve daha önceki öğrenci affından yararlanmayan kişiler, yasanın kabulü halinde başvurularını yaparak 2026-2027 eğitim öğretim yılında okullarına geri dönebilecek. Terör suçları ve yüz kızartıcı suçlar gibi belirli istisnai sebepler dışında kalan ayrılmalar bu kapsamda değerlendirilecek.
Ayrıca, teorik ve uygulamalı derslerini başarıyla geçtiği hâlde uygulamalı eğitime veya intörnlük sürecine başlayamayan ya da bu aşamada başarısız sayılan öğrencilere de önemli bir kolaylık sağlanıyor. Kanun teklifi ile bu öğrencilere, eksik kalan uygulamalı eğitimlerini veya intörnlük süreçlerini tamamlama imkânı sunularak mezuniyetlerinin önü açılacak.
Akademik usulsüzlüklere meslekten men ve unvan iptali
Yükseköğretim sisteminde bilimsel etiği ve kaliteyi korumak amacıyla, intihal ve akademik sahtekârlıklara karşı tarihi nitelikte sert yaptırımlar devreye giriyor. Kişisel emeğe ve bilimsel birikime dayanmayan, başkaları tarafından ücretli ya da ücretsiz olarak hazırlanan tez, makale, kitap veya proje gibi çalışmaları akademik yükselme, unvan veya derece elde etmek için kullananlar ağır bedeller ödeyecek. Bu tür fiilleri bizzat işleyenlerin yanı sıra, söz konusu çalışmaları başkaları adına üretenler veya bu usulsüzlüğe aracılık edenler doğrudan üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak. Usulsüz yollarla elde edilen akademik derece ve unvanlar ise derhal geri alınacak.
Devlet üniversitelerine yurt dışında kampüs açma yetkisi
Türk üniversitelerinin uluslararası rekabet gücünü ve bilinirliğini artırmayı amaçlayan bir diğer önemli madde ise yurt dışı açılımlarını kapsıyor. Türkiye'deki devlet yükseköğretim kurumları, Cumhurbaşkanı kararı doğrultusunda yurt dışında yerleşke, akademik birim, program ve ihtiyaç duyulan diğer eğitim tesislerini kurabilecek. Bu adımın, Türkiye'nin eğitim diplomasisine, uluslararası öğrenci hareketliliğine ve bilimsel iş birliklerine büyük bir katkı sunması bekleniyor.
Akademik kadro ihtiyacı için 48 üniversiteye yeni atama
Üniversitelerin önemli gündem maddelerinden biri olan akademik personel gereksinimini gidermek üzere kritik bir adım daha atılıyor. Özellikle tıpta uzmanlık eğitimi kontenjanlarındaki artışla beraber ortaya çıkan araştırma görevlisi ihtiyacını karşılamak amacıyla 48 farklı üniversiteye yeni kadrolar ihdas edilecek. Bu kapsamda profesör, doçent, doktor öğretim üyesi ve araştırma görevlisi kadroları ilgili kurumlara tahsis edilerek akademik ve bilimsel çalışmaların aksamadan sürmesi sağlanacak.
Öte yandan vakıf yükseköğretim kurumlarını ilgilendiren bir vergi teşviki düzenlemesi de teklifte yer buldu. Mevcut sistemde vakıf üniversitelerinin personel ücretlerinden kesilen gelir vergisinin iade edilmesine yönelik teşvikten faydalanabilmesi için toplam öğrenci sayısının en az yüzde 50'sinin tezli yüksek lisans ve doktora öğrencilerinden oluşması şartı aranıyordu. Yeni düzenleme ile eğitim yatırımlarını desteklemek amacıyla bu şart yürürlükten kaldırılıyor. TBMM'nin yoğun mesaisinde ele alınacak bu yasa teklifinin hafta içinde oylanarak yasalaşması, Meclis'te grubu bulunan siyasi partilerin salı ve çarşamba günleri düzenlenecek grup toplantılarında da konuyu geniş çerçevede ele alması öngörülüyor.
