Brüksel’de bir araya gelen Avrupa Birliği üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanları, Rusya ile ilişkilerin geleceğini ve olası müzakere süreçlerini masaya yatırdı. Edinilen diplomatik bilgilere göre, perşembe akşamı danışmanlar olmadan ve cep telefonlarının dışarıda bırakıldığı son derece gizli bir oturumda gerçekleştirilen görüşmeler, liderler arasındaki derin fikir ayrılıklarını gözler önüne serdi. Avrupa basınına yansıyan kulis bilgilerinde, birlik üyelerinin Moskova ile diyalog kurulması hususunda iki farklı kampa bölündüğü aktarıldı.
'Avrupa Troykası' ve Karşı Çıkan Liderler
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Kremlin ile şu aşamada herhangi bir temas kurulmasına kesin bir dille karşı çıktı. İki lider, Moskova ile iletişim kurmak için doğru zaman olmadığını savunarak, o an geldiğinde inisiyatifin Paris, Londra ve Berlin’den oluşan ‘Avrupa Troykası’ tarafından alınması gerektiğini ileri sürdü.
Buna karşın, zirveye katılan çok sayıda diğer ülke liderinin bu yaklaşıma karşı çıktığı ve AB Konseyi Başkanı António Costa’nın diyalog yanlısı tutumuna destek verdiği belirtildi. Costa, daha önce yaptığı açıklamalarda, doğru zaman geldiğinde Moskova ile başlayacak diyalog süreci için Avrupalı liderlerle hazırlık aşamasını müzekkerelere açtığını doğrulamıştı.
Baltık Ülkelerinden Brüksel Yönetimine Tepki
Avrupa Birliği yönetiminin Rusya ile son haftalarda gerçekleştirdiği bazı temasların, özellikle Baltık ülkelerinde ciddi bir rahatsızlık yarattığı ifade edildi. Baltık devletlerinin, bu gizli temaslar hakkında kendilerine önceden bilgi verilmemesine sert tepki gösterdiği aktarıldı. Brüksel kaynakları ise, birlik ile Rusya arasında son dönemde yapılan görüşmelerin derin içerikli olmadığını, ancak bloğun korunması gereken çıkarları olduğunu göstermeyi amaçladığını kaydediyor.
Washington Endişesi: Avrupa Devre Dışı mı Kalıyor?
Avrupa kulislerinde bir diğer büyük endişe kaynağını ise Amerika Birleşik Devletleri kanadındaki gelişmeler oluşturuyor. Avrupa elitleri, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın Moskova’ya yapması beklenen resmi ziyaretlerden ciddi tedirginlik duyuyor. Brüksel, Washington’ın Ukrayna konusunu Avrupa’yı tamamen devre dışı bırakarak doğrudan Moskova ile müzakere etmesinden ve kıtanın geleceğini tek taraflı şekillendirmesinden endişe ediyor.
Moskova'dan Brüksel'in Şartlarına Eleştiri
Gelişmeleri değerlendiren Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, kaleme aldığı "Ukrayna, Avrupa ve Küresel Güvenlik" başlıklı makalesinde, Avrupa’nın Ukrayna müzakereleri konusundaki ani söylem değişikliğini eleştirdi. Lavrov, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ın diyalog şartlarına atıfta bulunarak, Brüksel'in amacının sadece kendi şartlarını dikte etmek olduğunu savundu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise daha önce yaptığı açıklamada, Avrupa adına masaya oturacak isimler arasında Almanya eski Başbakanı Gerhard Schröder gibi her iki tarafın da güvenebileceği bir lideri görmeyi tercih edeceğini, diyalog masasını devirenin Rusya değil, Avrupa olduğunu vurgulamıştı.
