Venezuela'nın kuzey kesimlerini 24 Haziran gecesi vuran ve peş peşe yaşanan 7,2 ile 7,5 büyüklüğündeki sarsıntıların üzerinden bir ay geçti. Yetkililer tarafından ender rastlanan bir sismik olay olarak tanımlanan çifte deprem, yalnızca 39 saniye içinde büyük bir yıkıma yol açarak son yüzyılın en ağır felaketlerinden birine dönüştü. Aradan geçen 30 günlük süreçte, arama kurtarma çalışmaları yerini enkaz kaldırma faaliyetlerine bırakırken, afetin yarattığı tahribatın boyutları gün geçtikçe daha net bir şekilde ortaya çıkıyor.
Ulusal Meclis tarafından açıklanan en güncel verilere göre, depremde hayatını kaybedenlerin sayısı 5 bin 546’ya, yaralı sayısı ise 16 bin 740’a ulaştı. Yaralı sayısında son haftalarda ciddi bir artış yaşanmazken, sağlık ekiplerinin artık yeni ağır vakalarla karşılaşmadığı belirtiliyor. Ancak enkaz altından çıkarılan cenazeler ve adli tıp süreçlerinin ilerlemesiyle can kaybı verilerinde artış gözlemleniyor. Kimliği tespit edilemeyen çok sayıda kurbanın, La Guaira bölgesinde özel olarak hazırlanan mezarlıklara defnedildiği bildirildi.
Kayıp sayısında dikkat çeken uçurum
Krizin yönetimi konusunda en çok tartışılan konulardan biri, kayıp kişilere dair verilerdeki belirsizlik oldu. Resmi makamlar, depremin hemen ardından 25 Haziran'da kayıp sayısını 157 olarak açıklamış ve bu veriyi bir daha güncellememişti. Buna karşılık, vatandaşların başvurularını toplayan sivil inisiyatifler, akıbeti henüz bilinmeyen ve haber alınamayan kişi sayısının 29 bin 500 civarında olduğunu öne sürüyor. Devletin resmi verileri ile sivil toplum kuruluşlarının kayıtları arasındaki bu büyük fark, afetin yönetimine dair kamuoyunda soru işaretleri yaratmaya devam ediyor.
Maddi hasar 19 milyar doları aştı
Felaket, ağır can kayıplarının yanı sıra ülke ekonomisinde de derin yaralar açtı. Dünya Bankası tarafından hazırlanan son rapora göre, çifte depremin neden olduğu doğrudan fiziksel hasarın 19,6 milyar dolar seviyesinde olduğu tahmin ediliyor. Bu devasa maliyetin 9,3 milyar dolarlık kısmını tamamen yıkılan veya ağır hasar alan konutlar oluştururken, 5,2 milyar dolarlık bölümü hastane, okul ve kamu altyapı tesislerini kapsıyor. Geriye kalan yaklaşık 5 milyar dolarlık zarar ise ticari ve sanayi binalarında meydana geldi.
Bölgedeki saha çalışmalarına göre 856 bina depremden ciddi şekilde etkilenirken, bunlardan 190'ı tamamen çöktü. Evleri yıkılan 17 bin 907 aile evsiz kalırken, 23 bin 122 kişi Caracas ve La Guaira'da kurulan 107 geçici barınma kampında yaşam mücadelesi veriyor. Olağanüstü hâl ilanından bu yana 128 binden fazla aileye çeşitli şekillerde insani yardım ulaştırıldı. Ayrıca ana sarsıntıların ardından kaydedilen 1.405 artçı deprem, hasarlı binalardaki riski artırarak sahadaki çalışmaları zorlaştırdı.
Siyasi belirsizlik ve yeniden inşa süreci
Depremin birinci ayında afet bölgelerinde hayat normale dönmeye çalışsa da süreç oldukça yavaş ilerliyor. La Guaira'nın bazı bölgelerine elektrik gibi temel hizmetler ancak felaketten iki hafta sonra sağlanabildi. Zaten zorluklar yaşayan kamu sağlık sisteminin yetersiz kaldığı noktalarda, uluslararası yardım kuruluşları seyyar klinikler kurarak sağlık hizmeti sunmaya devam ediyor.
Bu büyük felaket, Venezuela'nın siyasi açıdan hassas bir geçiş dönemine denk geldi. Yılın başlarında yaşanan siyasi krizlerin ardından kurulan geçici hükümetin, uluslararası fonları nasıl yöneteceğine dair belirsizlikler sürüyor. Yurt dışındaki dondurulmuş ulusal varlıkların, uluslararası toplumun desteğiyle serbest bırakılması ve yeniden inşa sürecine aktarılması, ülkenin toparlanma hızını belirleyecek en kritik faktör olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, tam anlamıyla bir iyileşme sürecinin yıllar sürebileceğine dikkat çekiyor.
