Doğu Afrika ülkesi Uganda'da gerçekleştirilen devlet başkanlığı seçimlerinin sonuçları, yoğun tartışmaların ve güvenlik önlemlerinin gölgesinde açıklandı. Devlet seçim yetkilileri tarafından yapılan duyuruya göre, ülkeyi 40 yıldır yöneten Yoweri Museveni, oyların yüzde 70'inden fazlasını alarak yedinci dönemi için yeniden seçildi. Ancak seçim süreci, ülke genelindeki internet kesintisi ve muhalefetin güçlü hile iddialarıyla gündeme geldi.
Muhalefet Lideri Bobi Wine Sonuçları Reddetti
Seçimlerin ana muhalefet adayı olan ve gençler arasında geniş bir destek tabanı bulunan müzisyen kökenli siyasetçi Bobi Wine, açıklanan rakamları kesin bir dille reddetti. Sonuçları 'sahte' olarak nitelendiren Wine, seçim görevlilerinin kaçırıldığını ve sandıklarda usulsüzlükler yapıldığını öne sürdü. Muhalif lider, yetkililere baskı kurmak ve 'gerçek sonuçların' açıklanmasını sağlamak amacıyla halka barışçıl protesto çağrısında bulundu.
Wine ayrıca, güvenlik güçlerinin evine baskın düzenlediğini iddia etti. Sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, 'Evimizde dün gece çok zordu. Ordu ve polis baskın yaptı, elektrikleri kesti ve güvenlik kameralarımızı devre dışı bıraktı' ifadelerini kullandı. Wine, tutuklanmaktan kurtulmak için evinden kaçmak zorunda kaldığını belirtirken, partisi liderlerinin ordu helikopteriyle götürüldüğünü savundu. Uganda polisi ise Wine'ın tutuklanmadığını, sadece olası bir huzursuzluğu önlemek amacıyla bölgeye giriş çıkışların sınırlandırıldığını açıkladı.
Seçim günü yaşanan teknik aksaklıklar da tartışmaların odağında yer aldı. Özellikle muhalefetin kalesi konumundaki büyük şehirlerde, biyometrik kimlik doğrulama makinelerinin arızalanması oy verme işleminin gecikmesine neden oldu. Demokrasi savunucuları, olası bir oy sahtekarlığını önlemek için bu makinelerin kullanılmasını talep etmişti. Ancak arızalar nedeniyle seçim görevlilerinin manuel seçmen listelerine dönmesi, tartışmaları alevlendirdi.
Bobi Wine, manuel listelerin kullanılmasının 'toplu oy pusulası doldurma' işlemine zemin hazırladığını ve iktidar partisine haksız avantaj sağladığını iddia etti. Seçim komisyonu ise manuel kayıtların kullanımını onaylayarak sürecin devam etmesini sağladı.
Seçim günü genel olarak sakin geçse de Uganda'nın merkezinde polis ile muhalif gruplar arasında çatışmalar yaşandı. Polis, kendilerine saldıran gruplara karşı meşru müdafaa kapsamında ateş açıldığını, olayda 7 kişinin öldüğünü ve 3 kişinin yaralandığını duyurdu. Ancak muhalif milletvekili Muwanga Kivumbi, güvenlik güçlerinin kendi evinde 10 kişiyi öldürdüğünü öne sürerek resmi açıklamaya itiraz etti.
Kırk Yıllık İktidar ve Anayasa Değişiklikleri
Uluslararası gözlemciler ve insan hakları örgütleri, Uganda'daki demokrasi standartlarını eleştirmeye devam ediyor. Freedom House, ülkeyi 'özgür değil' kategorisinde sınıflandırırken, seçimlerin düzenli yapılmasına rağmen güvenilir olmadığını belirtiyor. 81 yaşındaki Yoweri Museveni, 40 yıllık iktidarı süresince anayasada yer alan dönem ve yaş sınırlarını kaldırarak görev süresini uzattı.
Museveni yönetimi, ülkede sağladığı istikrar ve ekonomik büyüme ile destek bulurken, muhalifleri hapse atmak ve baskı uygulamakla suçlanıyor. Uganda, İngiliz sömürgeciliğinden kurtulup bağımsızlığını kazandığı altmış yıldan bu yana barışçıl bir iktidar değişimi yaşamadı. Seçim kampanyası boyunca güvenliğinden endişe eden Bobi Wine, çelik yelek ve kaskla dolaşmak zorunda kalmış ve güvenlik güçlerinin kendisini taciz ettiğini belirtmişti.
