Ortadoğu'da artan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle Brent petrol varil fiyatının yeniden 90 dolar seviyesini test etmesi, dünya genelinde ekonomik dengeleri sarsıyor. ABD ve İran arasında süregelen karşılıklı hamleler, bölgedeki enerji arzı güvenliğini doğrudan tehdit ederken, küresel piyasalar yeni bir enflasyon ve yüksek faiz dalgası riskiyle karşı karşıya kaldı.
Hürmüz Boğazı'nda Gemi Trafiği Durma Noktasında
Washington ile Tahran arasındaki çatışma ihtimalinin artması, dünyanın en önemli enerji geçiş güzergahlarından biri olan Hürmüz Boğazı üzerinde büyük bir baskı oluşturdu. Alınan verilere göre, bölgedeki tanker trafiği kritik seviyelere geriledi; belirli saat dilimlerinde geçiş yapan gemi sayısında ciddi düşüşler kaydedildi. İran'ın Bab el-Mendeb hattını da etkileyebileceği iddiaları, enerji piyasalarında son yılların en büyük şoklarından birini yarattı. Bu gelişmelerin ardından Temmuz ayında yaklaşık yüzde 20 oranında değer kazanan Brent petrol, Mart ayından bu yana en güçlü aylık yükselişini gerçekleştirdi. Bölgesel güvenlik endişeleri sebebiyle Suudi Arabistan, ihracat rotasının önemli bir kısmını Kızıldeniz'deki Yanbu limanına yönlendirerek Asya sevkiyatlarını daha maliyetli ve uzun bir yola kaydırmak zorunda kaldı.
Asya Borsalarında ve Teknoloji Hisselerinde Sert Düşüş
Petrol fiyatlarındaki bu ani sıçrama, ilk etkisini Asya borsalarında sert satış dalgalarıyla gösterdi. Hindistan ve Japonya piyasalarında ciddi kayıplar yaşanırken, bankacılık hisselerinin öncülüğünde MSCI Asya-Pasifik endeksi de haftaya değer kaybıyla başladı. Asıl darbeyi ise zaten kırılgan bir süreçten geçen çip hisseleri ve teknoloji sektörü aldı. Yapay zeka yatırımlarının sürdürülebilirliğine yönelik maliyet endişeleri devam ederken, artan enerji giderleri teknoloji devleri üzerindeki baskıyı iyice artırdı. Yatırımcılar, yüksek enerji fiyatlarının küresel enflasyon oranlarını yukarı çekerek Amerikan Merkez Bankası (FED) ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) gibi kurumları uzun süreli sıkı para politikalarına zorlamasından endişe duyuyor. Güvenli limanlara olan talebin artması, hisse senedi piyasalarından çıkışları hızlandırdı.
ABD'nin Petrol Rezervleri Kritik Seviyeye Geriledi
Kısa vadede küresel piyasaların yönünü Ortadoğu'daki gerilimin seyri ve büyük teknoloji şirketlerinin açıklayacağı bilançolar belirleyecek. Enerji krizinin kalıcı hale gelmesi durumunda akaryakıt, lojistik ve sanayi sektörleri üzerinden tüketici fiyatlarına yansıyacak yeni bir enflasyonist dalga bekleniyor. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı kaynaklı aksamaların uzaması halinde uluslararası petrol piyasasının çok daha savunmasız kalacağını belirtiyor. ABD ve İran krizinin gölgesinde, ABD'nin stratejik petrol rezervlerinden yaptığı salımların ay sonunda bitecek olması ve ülkenin yalnızca 43 günlük petrol stokunun kalması durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Avrupa'nın doğalgaz depolarının da geçtiğimiz yıla oranla daha düşük seviyelerde bulunması, olası bir enerji şokunun kış aylarında çok daha sert hissedilebileceği ihtimalini güçlendiriyor.
