ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz cumartesi günü yaptığı açıklamada, 1 Şubat'tan itibaren sekiz Avrupa ülkesine yüzde 10, Grönland'ın satışında anlaşma sağlanamaması durumunda ise 1 Haziran'dan itibaren yüzde 25 ek gümrük vergisi uygulanacağını duyurmuştu. Bu kararın hedefindeki ülkeler arasında Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya yer alıyor.
Paraguay'da Güney Amerika ülkeleriyle (Mercosur) ticaret anlaşması imzalamak üzere bulunan Avrupalı liderler, Trump'ın sosyal medya üzerinden yaptığı bu açıklamayı 'kabul edilemez' olarak nitelendirdi. Macron, Avrupa'nın Grönland'ı savunmaya çalıştığı, Danimarka'nın bir AB ve NATO üyesi olduğu bir ortamda bu tür tehditlerin yeri olmadığını belirtti.
Macron açıklamasında şu ifadelere yer verdi: 'Fransa, Avrupa'da ve başka yerlerde ulusların egemenliğine ve bağımsızlığına bağlıdır. Ukrayna'yı desteklememizin ve Grönland'daki tatbikata katılmamızın nedeni budur. Ukrayna'da, Grönland'da veya dünyanın herhangi bir yerinde bu tür durumlarla karşılaştığımızda hiçbir tehdit bizi etkilemeyecektir.'
Avrupa Liderleri Tek Ses: Şantaja İzin Vermeyeceğiz
Macron'un bu sert çıkışına Kuzey Avrupa liderlerinden de tam destek geldi. İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, Avrupa Birliği'nin şantaja maruz kalmasına izin vermeyeceklerini belirterek, 'Sadece Danimarka ve Grönland, kendilerini ilgilendiren konularda karar verebilir' dedi. Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ise müttefikler arasında tehditlerin yeri olmadığını vurguladı.
Avrupa Konseyi Başkanı António Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından yapılan ortak açıklamada da diyalog çağrısı yinelendi. Liderler, gümrük vergilerinin transatlantik ilişkilere zarar vereceğini ve tehlikeli bir sarmal yaratabileceğini ifade etti. Açıklamada, 'Avrupa egemenliğini korumaya kararlı ve birlik içinde kalacaktır' mesajı verildi.
ABD İle Ticaret Anlaşması Askıya Alınabilir
Trump'ın tehditleri, Avrupa Parlamentosu'nda da büyük tepkiyle karşılandı. Parlamentonun en büyük grubu olan Avrupa Halk Partisi'nin (EPP) lideri Manfred Weber, ABD ile yapılan ticaret anlaşmasının onay sürecini durdurabileceklerini işaret etti.
Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, 1 Şubat'tan itibaren uygulanması planlanan yüzde 10'luk ek vergi tehdidi karşısında 'işlerin her zamanki gibi devam etmesinin mümkün olmadığını' belirtti. Lange, ABD ürünlerine uygulanan yüzde 0 gümrük vergisi avantajının askıya alınabileceğini söyledi.
Uzmanlar ise Trump'ın bu hamlesini bir müzakere taktiği olarak değerlendiriyor. Danimarka Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü'nden kıdemli araştırmacı Mikkel Runge Olesen, tehdidin özellikle Grönland'a asker gönderen ülkeleri hedef aldığına dikkat çekerek, bunun masada el yükseltme çabası olduğunu ifade etti.
