ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, Türkiye ile ABD arasındaki en kritik savunma sanayii dosyalarından biri olan F-35 savaş uçağı satışına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Çarşamba günü gazetecilerin sorularını yanıtlayan Vance, Türkiye'nin beşinci nesil savaş uçağı programına olası dönüşü ve satış sürecine dair Washington'da yürütülen yeni bir çalışmayı kamuoyu ile paylaştı.
Uzman Ekip F-35 Dosyasını İnceliyor
Başkan Yardımcısı Vance'in açıklamalarına göre, ABD yasalarının gerektirdiği şartlar doğrultusunda uzman bir heyet Türkiye dosyasını mercek altına aldı. Düzenlenen basın toplantısında konuyla ilgili "Başkan bize bunu yapmamız talimatını verdi" ifadelerini kullanan Vance, sürecin en üst düzeyde takip edildiğinin sinyalini verdi. Uzman heyetin raporlamaları sürerken, ABD yönetiminden incelemenin ne zaman tamamlanacağı veya nasıl bir kararla sonuçlanacağı konusunda henüz net bir takvim paylaşılmadı.
S-400 Krizi ve CAATSA Yaptırımlarının Gölgesinde Diplomasi
Türkiye ile ABD arasındaki F-35 krizinin temeli, Ankara'nın ulusal güvenlik ihtiyaçları doğrultusunda Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi tedarik etmesine dayanıyor. Bu stratejik adımın ardından Washington yönetimi, CAATSA (ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası) kapsamında Türkiye'yi, hem üretici ortağı olduğu hem de yüklü miktarda ödeme yaptığı F-35 Müşterek Taarruz Uçağı programından çıkarmıştı.
Türkiye, başlangıçta F-35 programının Seviye 3 (Level 3) ortaklarından biri olarak sadece alıcı değil, aynı zamanda uçağın kritik gövde ve motor bileşenlerini üreten küresel tedarik zincirinin kilit bir parçasıydı. Ankara, bugüne kadar program için yatırdığı yaklaşık 1,4 milyar dolarlık kaynağın akıbeti ve Türk Hava Kuvvetleri'nin modernizasyon hedefleri doğrultusunda diplomatik temaslarını aralıksız sürdürüyor. Vance'in son açıklaması, yakın dönemde F-16 Blok 70 tedarikiyle sağlanan ivmenin ardından ikili ilişkilerde yeni bir pencere açılabileceğinin en somut işareti olarak değerlendiriliyor.
Küresel Kullanıcılar ve Bölgesel İddialar
Dünyanın en gelişmiş hayalet (stealth) savaş uçaklarından biri olarak nitelendirilen F-35'ler, yüksek maliyetleri ve teknolojik kısıtlamaları nedeniyle halihazırda yalnızca 20 ülkenin envanterinde yer alıyor. Bu dar kapsamlı listede ABD'nin yanı sıra Birleşik Krallık, Avustralya, İtalya, Güney Kore ve İsrail gibi ülkeler bulunuyor.
