Ukrayna ile devam eden savaşın cephe gerisindeki ekonomik ve stratejik yansımaları, Rusya'nın en önemli gelir kapısı olan enerji sektöründe derin çatlaklar oluşturuyor. Ukrayna ordusunun Rus petrol rafinerilerini hedef alan yoğun ve sistematik drone operasyonları, ülke genelinde ciddi akaryakıt kıtlığına ve pompa fiyatlarında ani yükselişlere neden oldu. Birçok bölgede sürücülerin akaryakıt istasyonlarında uzun kuyruklar oluşturması üzerine Moskova yönetimi, iç piyasayı güvence altına almak amacıyla radikal bir karara imza atarak dizel ihracatını geçici olarak tamamen yasakladığını duyurdu.
Akaryakıt istasyonlarındaki kriz hükümetin gündeminde
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin başkanlığında gerçekleştirilen televizyon bağlantılı hükümet toplantısında, ülkedeki enerji arzı krizi masaya yatırıldı. Toplantıda söz alan Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, akaryakıt piyasasındaki mevcut durumun oldukça karmaşık olduğunu ve istasyonlarda yaşanan sıkıntıların halk arasında haklı bir endişeye yol açtığını dile getirdi. Novak, "İç pazara yönelik tedariki artırmak amacıyla dizel yakıt ihracatına geçici yasak getirilmiştir" ifadelerini kullanırken, Rusya'nın eksikliği kapatabilmek adına temmuz ayı itibarıyla dışarıdan akaryakıt ithal etmeye başlayacağını da sözlerine ekledi. Sektör kaynakları, Rusya'nın deniz yoluyla Hindistan'dan benzin ithalatına çoktan başladığını belirtiyor.
Yasak 31 Temmuz'a kadar geçerli olacak
Hükümet tarafından yapılan resmi açıklamada, dizel üreticilerini de kapsayan bu ihracat yasağının 31 Temmuz'a kadar yürürlükte kalacağı bildirildi. Moğolistan gibi ülkelerle daha önceden yapılan devletler arası özel anlaşmalar kapsamındaki sevkiyatlar ise bu kısıtlamadan muaf tutulacak. Toplantıda konuşan Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna'nın bu saldırılarla Rus ekonomisine zarar vermeyi ve toplumda bir huzursuzluk dalgası yaratmayı amaçladığını savundu. Rusya'nın enerji sisteminin dünyadaki en dirençli yapılardan biri olduğunu iddia eden Putin, Kiev yönetiminin bu hedeflerine ulaşamayacağını ileri sürdü. Ukrayna tarafı ise Rus yakıt tesislerine düzenlenen operasyonların, Moskova'nın savaş bütçesini kısıtlamak ve barış masasına oturmasını sağlamak amacıyla yapıldığını belirtiyor.
Küresel piyasalarda dizel fiyatları rekor kırdı
Rusya'nın bu hamlesi, halihazırda Orta Doğu'daki gerilimler nedeniyle arz sıkıntısı yaşayan küresel enerji piyasalarında adeta şok etkisi yarattı. Kararın açıklanmasının ardından Avrupa'da gösterge dizel marjları varil başına 60,17 dolarla tarihi bir rekor kırdı. Enerji analistleri, Orta Doğu tedarik hatlarındaki aksamalar nedeniyle zaten düşük olan dizel stoklarının, Rusya'nın piyasadan çekilmesiyle birlikte daha da kritik bir aşamaya geleceğini öngörüyor. Nakliye verilerine göre, haziran ayında Rus dizelinin en büyük alıcıları konumunda olan Türkiye ve Brezilya, mevcut kargoların en az yarısını ithal ediyordu. Yaşanan saldırılar nedeniyle Rusya'nın deniz yoluyla yapılan dizel ve akaryakıt ihracatı Haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 39, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 46 oranında gerilemişti. Önümüzdeki süreçte Rusya ve eski alıcılarının, Avrupa ile birlikte alternatif tedarikçilerden dizel ithal etmek için küresel çapta büyük bir rekabete girmesi bekleniyor.
