Küresel finans piyasaları, Orta Doğu'daki yüksek tansiyon ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden trafiğe açılmasına yönelik müzakerelerden sonuç alınamaması nedeniyle yeni haftaya yüksek stres altında başladı. ABD, İsrail ve İran hattında savaşı sonlandıracak somut bir anlaşmaya varılamaması, jeopolitik risklerin fiyatlanmaya devam etmesine yol açıyor. Bölgede 8 Nisan'da sağlanan kırılgan ateşkes, tarafların tehditkar açıklamalarıyla sarsılıyor. Son olarak ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın boğazı açması konusunda "derhal ve hızlıca harekete geçmesi" uyarısında bulunarak, "Aksi takdirde kendilerinden geriye hiçbir şey kalmayacak. Zaman kritik önem taşıyor." ifadesini kullandı. Tanker sevkiyatlarının durması ve artan sigorta maliyetleri petrol fiyatlarını yukarı yönlü beslerken, yükselen maliyetler küresel enflasyon verilerine yansıyor. Bu durum, dünya genelindeki merkez bankalarının şahin politikalar izleyeceği beklentisini güçlendiriyor.
Fed’in Faiz Politikası Tersine Döndü
Savaş öncesinde para piyasalarında ABD Merkez Bankası (Fed) için yıl genelinde toplam 2 faiz indirimi beklentisi fiyatlanırken, artan üretici enflasyonu ve belirsizlikler tahminleri tamamen tersine çevirdi. Piyasalarda şu an Fed'in aralık ayı toplantısında yüzde 70 ihtimalle 25 baz puanlık bir faiz artışı kararı alacağı fiyatlanıyor.
Tahvil Piyasalarında Sert Satış Baskısı
Enflasyonun uzun süre yüksek kalacağı endişesi, tahvil piyasasında ciddi satışları beraberinde getirdi. ABD'nin 5 ve 10 yıllık tahvil faizleri son 16 ayın, 20 ve 30 yıllık tahvil getirileri ise son 3 yılın zirvesine ulaştı. Cuma günü yüzde 4,59 olan ABD 10 yıllık tahvil faizi yeni haftada yüzde 4,63'e yükseldi. Analistler, uzun vadeli tahvil getirilerinin kısa vadelilere göre daha hızlı tırmanmasını, piyasaların yapısal olarak yüksek enflasyon ve yüksek faiz ortamını kanıksadığı şeklinde yorumluyor.
Beyaz Saray'dan Çin ile Ekonomik Mutabakat Açıklaması
Yaşanan bu küresel hareketliliğin ortasında Beyaz Saray, Başkan Trump’ın Çin ziyaretinde varılan ekonomik anlaşmanın detaylarını duyurdu. Mutabakata göre şu adımlar atılacak:
-Çin, nadir toprak elementleri ve kritik minerallerin tedarik zincirindeki aksaklıklara yönelik ABD'nin endişelerini giderecek adımlar atacak.
-Çinli havayolu şirketleri için Amerikan yapımı 200 adet Boeing uçağının alımı onaylandı.
-Çin, Ekim 2025’teki taahhütlerine ek olarak; 2026, 2027 ve 2028 yıllarında ABD tarım ürünlerinden yıllık en az 17 milyar dolarlık alım gerçekleştirecek.
Emtia Piyasaları ve Uluslararası Borsalarda Son Durum
Cuma gününü yüzde 2,4 düşüşle 4 bin 540 dolardan kapatan ons altın, yeni işlem gününde yüzde 0,1 yükselerek 4 bin 545 dolardan alıcı buluyor. Dolar endeksi cuma günü tırmandığı 99,3 seviyesinde yatay bir seyir izlerken, Brent petrol varil fiyatı yüzde 1,7 artışla 107,9 dolardan haftaya başladı. ABD'de endeks vadeli kontratları yeni haftaya satıcılı bir başlangıç yaptı. Bu hafta piyasaların odağında Orta Doğu gelişmelerinin yanı sıra yapay zeka devi Nvidia'nın bilançosu ve Fed toplantı tutanakları yer alacak.
Avrupa ve Asya Pazarlarında Ekonomik Yavaşlama Sinyalleri
Avrupa'da yüksek enerji maliyetleri enflasyon korkularını tetiklerken, piyasalar Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) yıl sonuna kadar toplam 3 faiz artışı yapabileceğini fiyatlıyor. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise ABD, Çin ve Rusya'nın AB'yi dağıtmak istediğini belirterek, "Bir arada olduğumuzda çok daha güçlüyüz." açıklamasını yaptı.
Asya tarafında ise Çin'den gelen veriler ekonomide yavaşlamaya işaret etti. Çin'de nisan ayı sanayi üretimi yıllık bazda yüzde 4,1 artarak beklentilerin altında kalırken, perakende satışlar yüzde 0,2 ile tahminlerin epey gerisinde kaldı. Japonya'da ise dolar/yen paritesi 159,07 seviyesine tırmandı ve ülkenin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,74 ile 1995'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Borsalarda Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7, Hang Seng endeksi yüzde 1,4 ve Şanghay endeksi yüzde 0,2 düşüş kaydetti; Güney Kore Kospi endeksi ise çip talebi beklentileriyle yüzde 0,3 yükselerek pozitif ayrıştı.
Yurt İçi Piyasalar Veri Gündemine Odaklandı
Cuma gününü yüzde 1,89 değer kaybıyla 14.367,60 puandan tamamlayan Borsa İstanbul'da gözler yurt içi verilere çevrildi. VİOP'ta haziran vadeli BIST 30 kontratı cuma akşam seansında yüzde 0,32 geriledi. Cuma gününü 45,4950 seviyesinden kapatan dolar/TL kuru, yeni günde bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,2 yükselişle 45,5770 seviyesinden işlem görüyor.
Ayrıca, yarın 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı resmi tatili nedeniyle Borsa İstanbul'da işlem yapılmayacak. Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.400 puan seviyelerinin destek, 14.700 ve 14.800 puan seviyelerinin ise direnç konumunda olduğunu belirtiyor. Yurt içinde bugün saat 10.00'da açıklanacak olan mayıs ayı tüketici güven endeksi ile nisan ayı işsizlik oranı verileri piyasaların takibinde olacak.
