ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonlarında beşinci hafta geride kalırken, fatura doğrudan küresel piyasalara kesildi. Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik krizinin uzamasıyla birlikte enerji tedarikinde yaşanan darboğaz; petrol, doğal gaz ve kömür fiyatlarında sert yukarı yönlü hareketleri beraberinde getirdi.
Petrol ve Gaz Fiyatları Zirveyi Gördü
Dünya petrol ticaretinin beşte birinin kalbi olan Hürmüz Boğazı'ndaki kilitlenme, Brent petrolün varil fiyatını uçuşa geçirdi. 27 Şubat'ta 72 dolar seviyelerinde gezinen Brent, aradan geçen beş haftalık süreçte yüzde 50,7 artışla 109 doların üzerine tırmandı. Batı Teksas türü ham petrol cephesinde ise tablo daha da sertleşti; varil fiyatı yüzde 66,4'lük rekor bir ivmeyle 111 dolara ulaştı. Kriz sadece petrolü değil, Avrupa'nın enerji damarlarını da vurdu. Doğal gaz fiyatları yüzde 58,8 oranında tırmanışa geçerken, elektrik üretiminde gazın yerini alan kömür de bu dalgaya katılarak yüzde 16,4 değer kazandı.
Liderlerden Peş Peşe Kritik Mesajlar
Fiyatlardaki bu agresif tırmanışta, küresel aktörlerin art arda yaptığı açıklamalar başrol oynadı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, NATO müttefiklerinden bekledikleri desteği göremediklerini belirterek ittifakı tartışmaya açtı. Gözler bölgedeki diğer ülkelere çevrildiğinde, Birleşik Arap Emirlikleri'nin Hürmüz Boğazı'nı zorla açmak için savaşa dahil olmaya hazırlandığı iddiaları kulislere düştü. ABD Başkanı Donald Trump, askeri hedefleri büyük ölçüde tamamladıklarını ve 2-3 hafta içinde son darbeyi indireceklerini duyurdu. İran cephesi ise ateşkese kapıları kapatarak Hürmüz Boğazı'nın açılmayacağını kesin bir dille savundu. Rusya Lideri Vladimir Putin ise bu boşluğu kendi güvenli sevkiyat rotalarıyla doldurabileceği mesajını paylaştı.
Dev Tesisler Üretimi Durdurdu
Çatışmaların şiddeti, petrol sahalarını ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminallerini doğrudan hedef aldı. Küresel LNG arzının en büyük oyuncularından Katar'ın Ras Laffan tesislerinde mücbir sebep ilan etmesi, arz güvenliğinde dev bir delik açtı. Hollanda merkezli TTF'de işlem gören gaz kontratları bu gelişmelere anında tepki verdi. Saldırılar öncesi 31 avro seviyesindeki fiyatlar, tırmanan krizle birlikte 61 avroyu aşarak rekor seviyeleri test etti.
5 Hafta Sonra Boğazdan İlk Geçiş
Tüm bu kaos ortamında, piyasalar haftalar sonra Boğaz'da beliren bir tankere odaklandı. 28 Şubat'tan bu yana tamamen duran LNG trafiğindeki sessizlik, 2 Nisan'da son buldu. BAE'den yola çıkan Panama bayraklı SOHAR LNG tankeri, Hürmüz Boğazı'nı aşarak Umman Körfezi'ne doğru hareket etti. Bu tekil geçiş, haftalardır kilitli kalan enerji koridorunda dikkatleri üzerine çeken en sıcak gelişme olarak kayıtlara geçti.
