Kızıldeniz ve Körfez bölgesinde tırmanan askeri gerilim, küresel enerji piyasalarında sarsıntı yaratmaya devam ediyor. Yemen'deki Husi güçlerinin Kızıldeniz'de Suudi Arabistan'a ait iki petrol tankerini hedef aldığını açıklamasının ardından, uluslararası piyasalarda brent petrol fiyatları sert bir yükseliş gösterdi. Mayıs ayından bu yana en yüksek seviyesini gören brent petrol, günü yüzde 7 artışla 100,69 dolardan kapatırken; ABD ham petrolü (WTI) yüzde 6,2 oranında değer kazanarak 92,19 dolara ulaştı. Yaşanan bu son gelişmeler, Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin fiilen durmasıyla zaten daralmış olan küresel petrol arzına yönelik endişeleri daha da artırdı.
Kritik boğazlarda artan güvenlik riskleri
Uzmanların değerlendirmelerine göre küresel petrol fiyatları, bölgedeki iki kritik darboğaz olan Hürmüz ve Babülmendep boğazlarındaki sevkiyatın risk altına girmesiyle doğrudan etkileniyor. Dünya petrol arzının yaklaşık dörtte birinin geçiş güzergahı olan bu iki boğaz, son dönemde İran ve ABD arasındaki tırmanan askeri hareketliliğin merkez üssü haline geldi. İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'nın tamamen kendi kontrollerinde olduğunu ve koordinasyon sağlanmadan hiçbir tankerin geçişine izin verilmeyeceğini duyurdu. ABD tarafında ise Başkan Donald Trump, İran ve müttefiki Husilere yönelik ciddi ve caydırıcı askeri adımların yolda olduğu mesajını verdi.
Bölgedeki deniz taşımacılığı analizlerine göre, ABD'nin uyguladığı deniz ablukası nedeniyle İran'ın ay başında günlük 1,5 ile 2 milyon varil arasında olan petrol yüklemeleri sıfıra inmiş durumda. Körfez genelindeki toplam yükleme faaliyetleri de son otuz günde 6 milyon varilden 2,5 milyon varile geriledi. Saldırılara rağmen Çin'e ait iki dev tankerin 4 milyon varil Suudi petrolüyle Babülmendep Boğazı'nı geçmeyi başardığı rapor edilse de, genel ticari rotalar üzerindeki belirsizlik sürüyor.
Petrol fiyatlarında 120 dolar senaryosu
Piyasa analistleri, arz şoklarının devam etmesi halinde fiyatların daha da yükselebileceği uyarısında bulunuyor. ABD merkezli yatırım bankası Goldman Sachs, Hürmüz Boğazı'ndaki aksamaların sürmesi durumunda brent petrolün yılın son çeyreğinde 120 doları aşabileceğini öngörüyor. Boğazlardaki krizin devam etmesi halinde fiyatların önümüzdeki yıl boyunca 100 dolar seviyelerinde kalıcı olabileceği değerlendiriliyor. Analistler, dünya ekonomisinin hızla tükenen stoklarla baş başa kaldığını ve mevcut durumun küresel bir enerji darboğazına dönüşebileceğini vurguluyor.
OPEC+ arz artışına hazırlanıyor
Piyasalardaki bu sert dalgalanmanın ardından gözler büyük petrol üreticilerine çevrildi. Enerji piyasalarındaki tansiyonu hafifletmek amacıyla OPEC+ grubunun yedi çekirdek üyesi olan Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Cezayir, Kazakistan ve Umman'ın ağustos ayı başında özel bir toplantı gerçekleştirmesi bekleniyor. Kulislere yansıyan bilgilere göre, söz konusu ülkelerin eylül ayı itibarıyla günlük petrol üretim hedeflerini yaklaşık 188 bin varil artırma planı masada bulunuyor. Ancak bölgedeki çatışma ortamının üretimi ve tedarik zincirini ne yönde etkileyeceği belirsizliğini korumaya devam ediyor.
