Küresel enerji piyasaları, Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilimlerin yansımalarını hissetmeye devam ediyor. Uluslararası yatırım bankası Goldman Sachs, bölgede süregelen çatışma ve belirsizlik ortamının Basra Körfezi'nden yapılan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatını olumsuz etkileyeceği öngörüsüyle, Avrupa doğal gaz fiyatlarına ilişkin beklentilerini güncelledi. Banka yetkilileri, sevkiyatlarda yaşanan aksaklıkların toparlanma sürecinin beklenenden daha yavaş olacağını belirterek, normalleşme beklentisini temmuz ayından ekim ayına kadar erteledi.
Hürmüz Boğazı'ndaki Kriz Küresel Enerji Arzını Tehdit Ediyor
Dünya petrol tüketiminin yaklaşık beşte birinin ve küresel LNG ihracatının yüzde 20'sinin geçiş güzergahı olan Hürmüz Boğazı, enerji arz güvenliği açısından kritik bir öneme sahip. Goldman Sachs'ın yayımladığı analizde yer alan verilere göre, bu stratejik noktadaki sevkiyatların Orta Doğu'daki gerilimler nedeniyle beklenenden daha uzun süre aksaması kuvvetle muhtemel görünüyor.
Banka, yaz sezonunun geri kalan bölümünde küresel LNG arzında yıllıklandırılmış bazda 16 milyon tonluk, yani yaklaşık yüzde 4 oranında bir daralma yaşanacağını öngörüyor. Avrupa'nın son yıllarda enerji tedarikinde LNG'ye olan bağımlılığının yüksek oranda artmış olması, arz yönlü bu şokların fiyatlar üzerindeki etkisini daha da belirgin ve kırılgan hale getiriyor.
Avrupa'nın Kışa Hazırlık Sürecinde Depolar Alarm Veriyor
Tedarik zincirindeki bu daralmanın en büyük etkisinin, Avrupa'nın kışa hazırlık sürecinde görülmesi bekleniyor. Goldman Sachs, Kuzeybatı Avrupa'daki doğal gaz depolarının doluluk oranının, kış sezonunun başlangıcı kabul edilen ekim ayı sonunda ancak yüzde 67 seviyesinde kalacağını tahmin ediyor. Bankanın daha önceki öngörüsü ise yüzde 74 seviyesindeydi. Mevsim normallerinde seyredecek ılıman hava sıcaklıkları senaryosunda dahi, kış sezonunun bitimi olan mart ayı sonunda bu oranın yüzde 28'e kadar hızla gerileyeceği hesaplanıyor.
Söz konusu arz daralması ve artan risk primleri doğrultusunda banka, Hollanda merkezli TTF (Title Transfer Facility) doğal gaz fiyatı tahminlerinde ciddi artışlara gitti. 2026 yılının üçüncü çeyreği için fiyat beklentisi megavatsaat başına 41 avrodan 60 avroya, dördüncü çeyreği için ise 40 avrodan 53 avroya yükseltildi. 2027 yılı için belirlenen TTF fiyat tahmini de 30 avrodan 31 avroya çıkarıldı.
Fiyatlar 100 Avroyu Aşabilir
Goldman Sachs uzmanları, piyasalardaki belirsizliğe karşı farklı risk senaryolarını da masaya yatırdı. Orta Doğu'daki enerji ihracatının ancak 2027 yılı boyunca kademeli olarak normalleşmesi durumunda, Avrupa'daki fiyatların Asya kaynaklı talebi dizginleyebilmek adına megavatsaat başına 100 avronun üzerine çıkması gerekebileceği vurgulandı. Buna karşılık, Hürmüz Boğazı'ndaki diplomatik ve güvenlik kaynaklı sorunların hızlıca çözülmesi halinde fiyatların yeniden 40 avro seviyelerine inebileceği değerlendirildi.
Orta ve uzun vadeli tahminlerde ise nispeten daha dengeli bir tablo çiziliyor. Hürmüz Boğazı'nın deniz taşımacılığına tamamen açık kalacağı varsayımıyla banka, 2028 ve 2029 yıllarına ilişkin düşük fiyat beklentilerini korudu. Bu dönemde Amerika Birleşik Devletleri'nde devreye girecek yeni dev LNG ihracat projeleri ve Asya pazarında yenilenebilir enerji yatırımlarının artmasıyla birlikte, doğal gaz fiyatlarının 2028'de 19 avroya, 2029'da ise 16 avroya kadar gerilemesi bekleniyor. Öte yandan, piyasalardaki mevcut gerginlik güncel işlemlere de yansıdı. Avrupa'da gösterge kabul edilen Hollanda merkezli TTF'de işlem gören ağustos vadeli doğal gaz kontratları değer kazanarak megavatsaat başına 61,83 avro seviyesine yükseldi.
