Orta Doğu'da gerilimi tırmandıracak yeni bir hukuki ve askeri adım atıldı. İsrail hükümeti, 7 Ekim 2023 tarihindeki saldırılara katıldıkları iddiasıyla gözaltında tutulan Filistinli esirlerin yargılanması amacıyla oluşturulacak özel askeri mahkemeler için yaklaşık 354 milyon dolar (1 milyar şekelden fazla) tutarında bir bütçe tahsisatını onayladığını duyurdu. Savunma Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, onaylanan bu dev bütçe 2026-2029 dönemini kapsayacak ve doğrudan askeri yargı mekanizmalarının altyapısında kullanılacak.
Altyapı ve Karargah İnşası İçin Kaynak Aktarılacak
Onaylanan yasa tasarısı doğrultusunda ayrılan fonun, yargılama faaliyetlerinin yürütülebilmesi adına geniş kapsamlı bir altyapı projesine dönüştürüleceği belirtildi. Söz konusu bütçe ile yüksek güvenlikli bir mahkeme kompleksi, özel savcılık birimleri ve İsrail ordusuna hizmet verecek yeni bir idari karargah inşa edilmesi planlanıyor. Yetkililer, bu finansal kaynağın aktarımıyla birlikte yargılama süreçlerinin fiziki ve bürokratik zeminini hızlandırmayı amaçlıyor. Savunma Bakanı Yisrael Katz ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, sürecin işleyişi için gerekli ödeneklerin eksiksiz sağlandığını teyit etti.
İdam Cezası Öngören Yasa Tasarısı Kabul Edilmişti
İsrail Meclisi, geçtiğimiz mayıs ayında aldığı kararla, Hamas mensuplarının ve 7 Ekim olaylarında rolü olduğu öne sürülen kişilerin yargılanması amacıyla özel askeri mahkemelerin kurulmasını yasal güvenceye bağlamıştı. Söz konusu tasarı, yargılanan sanıklar hakkında idam cezası verilmesine de imkan tanıyan maddeler içeriyor. Filistinli esirlerin durumunu ve haklarını takip eden sivil toplum kuruluşları, bu yasal düzenlemenin özellikle Gazze Şeridi'nden gözaltına alınan ve henüz resmi olarak hakim karşısına çıkarılmamış çok sayıda tutukluyu doğrudan hedef aldığını ifade ediyor.
İnsan Hakları Kuruluşlarından "İntikam Yargısı" Tepkisi
Alınan bütçe kararı ve özel mahkeme adımları uluslararası hukuk normları ve insan hakları açısından ciddi tartışmaları beraberinde getirdi. İsrail'de faaliyet gösteren insan hakları örgütü Adalah, kurulan özel askeri mahkemelerin ve ilgili yasal mevzuatın temel anayasal ilkelere açıkça aykırılık teşkil ettiğini savundu. Yapılan açıklamalarda, bu girişimin adil bir yargılama sunmaktan uzak olduğu ve "intikam odaklı bir cezalandırma süreci" doğurabileceği uyarısında bulunuldu. Hamas kanadı da konuya ilişkin daha önce yaptığı değerlendirmede, yeni yasal çerçeveyi Filistinli tutukluların haklarına yönelik tehlikeli bir tırmanış olarak niteledi. Hükümet kanadı ise altyapının tamamlanmasıyla adli sürecin takvim doğrultusunda işletileceğini belirtiyor.
