Yaklaşık altı haftadır devam eden ve küresel petrol fiyatlarının hızla yükselmesine neden olan savaşı sonlandırmak amacıyla İslamabad'da bir araya gelen ABD ve İran heyetleri uzlaşmaya varamadı. Hafta sonu boyunca kesintisiz devam eden ve pazar günü sona eren maraton müzakerelerde beklenen sonucun çıkmaması, bölgede ilan edilen kırılgan ateşkes durumunu ciddi şekilde tehlikeye attı. Anlaşmazlığın ardından her iki ülke delegasyonunun da Pakistan'ın başkentinden ayrılarak ülkelerine döndüğü bildirildi.
Taraflar, binlerce kişinin yaşamını yitirmesine yol açan çatışmaları durdurmayı hedefleyen 21 saatlik görüşmelerin başarısızlığından birbirlerini sorumlu tutuyor. ABD delegasyonuna başkanlık eden ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ülkeden ayrılmadan hemen önce gazetecilere yaptığı açıklamada uzlaşmazlığı doğruladı. Kararı değerlendiren Vance, mevcut tablonun ABD'den ziyade İran için çok daha kötü bir haber olduğunu belirterek, Washington yönetiminin kırmızı çizgilerini net bir şekilde masaya koyduğunu ifade etti.
Nükleer Program Anlaşmazlığı ve 'Aşırı Talep' Tepkisi
Görüşmelerin kilitlenme noktasına dair detaylar da netleşmeye başladı. Vance'in açıklamalarına göre, Tahran yönetimi, nükleer silah üretmeme ve bu amaca hizmet edecek araçları edinmeme yönündeki Amerikan şartlarını kabul etmedi. ABD tarafı bu şartın en temel hedefleri olduğunu vurgularken, İran cephesi farklı bir açıklama getirdi. İran basını, görüşmelerin tıkanmasında ABD'nin öne sürdüğü aşırı talepleri ana gerekçe olarak gösterdi.
İran Dışişleri Bakanlığı kaynakları, görüşmelerin derin bir güvensizlik ortamında gerçekleştiğini ve tek bir oturumda nihai anlaşmaya varılmasının zaten beklenmemesi gerektiğini savundu. Gelen bilgilere göre, delegasyonlar belirli konularda ortak zeminde buluşsa da, İran'ın nükleer programı ve küresel enerji arzının yüzde 20'sini oluşturan Hürmüz Boğazı sorunu ana kriz başlıkları olmaya devam etti. Görüşmelere ev sahipliği yapan Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar ise, salı günü sağlanan iki haftalık ateşkesin korunmasının zorunlu olduğunun altını çizdi.
İsrail'den Sert Uyarı ve İlk Doğrudan Temasın Önemi
Pakistan'da gerçekleştirilen bu tarihi temaslar, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hava saldırılarıyla başlayan sıcak savaşı yatıştırma çabalarının en kritik adımıydı. Görüşme, on yılı aşkın süredir kurulan ilk doğrudan temas ve 1979 İslam Devrimi'nden bu yana gerçekleştirilen en üst düzey toplantı olarak kayıtlara geçti. Ancak, savaşın başından beri Tahran tarafından bloke edilen boğazın açılmasına dair henüz somut bir adım atılamadı.
Masadan sonuç çıkmamasının ardından bölgedeki bir diğer önemli aktör olan İsrail kanadından da dikkat çeken bir tepki geldi. İsrail güvenlik kabinesi bakanlarından Zeev Elkin, yaptığı değerlendirmede yeni müzakerelerin hala masada bir seçenek olarak durduğunu belirtirken, Tahran yönetimini hedef alarak "İranlılar ateşle oynuyor" uyarısında bulundu.
