ABD ve İsrail tarafından İran'a yönelik düzenlenen ortak saldırıların ardından, Hürmüz Boğazı'nda gemi geçişlerinin durdurulduğuna dair iddialar küresel enerji piyasalarında yankı buldu. İran makamlarından boğazın kapatıldığına dair resmi bir açıklama henüz gelmedi. Uluslararası basında, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun bölgedeki gemilere geçiş izni vermediği yönünde haberler yer alıyor.
Küresel Enerji Koridorunda Belirsizlik
Mevcut durumda boğazdaki ticari gemi trafiğinin tamamen durmadığı gözlemleniyor. Bazı konteyner gemileri Umman Körfezi ve boğaz hattında rota değiştirirken, bir kısım ticari geminin körfez açıklarında beklemeye geçtiği tespit edildi. Günlük yaklaşık 20 milyon varil petrolün taşındığı bu stratejik noktadan geçen yükün büyük bir kısmı, Çin başta olmak üzere Asya piyasalarına yöneliyor. Deniz yoluyla taşınan ham petrolün üçte biri ve küresel doğal gaz ticaretinin yüzde 20'si bu geçit üzerinden dünya pazarlarına ulaşıyor. Koridor, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi üreticilerin sevkiyatında da kritik bir rol üstleniyor.
Fiyatlarda Çift Haneli Artış Beklentisi
Enerji uzmanları, doğrudan askeri bir çatışmanın piyasa dinamiklerini değiştirdiğini vurguluyor. Asya piyasalarının açılmasıyla birlikte ham petrol fiyatlarında 10 dolar ve üzerinde bir artış yaşanabileceği öngörülüyor. Katar'ın LNG ihracatının ana çıkış noktası olan boğazdaki gelişmelerin, sıvılaştırılmış doğal gaz fiyatlarında sıçramaya neden olabileceği belirtiliyor. Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Körfez petrolüne bağımlı ülkelerin bu süreçten hızlı etkileneceği ifade ediliyor. Tedarik kesintilerine karşı tampon kapasitenin sınırlı olması piyasalardaki riskleri artırıyor.
Brent Petrol Fiyatları Yüzde Elli Oranında Yükselebilir
Sektörel analizlere göre, boğazın fiilen kapatılması durumunda Brent petrol fiyatlarında başlangıç aşamasında yüzde 20 ile yüzde 50 aralığında bir yükseliş görülebilir. Stratejik rezervlerin kullanıma sunulmasının piyasa şokunu bir miktar azaltabileceği, ancak jeopolitik risk primini tamamen ortadan kaldıramayacağı değerlendiriliyor. Olası bir arz kesintisinin kısa vadede fiyatları 100 ile 150 dolar bandına taşıyabileceği belirtiliyor.
Küresel Enflasyon ve Ekonomi Üzerindeki Olası Etkileri
Fiyat artışı senaryosunun gerçekleşmesi halinde ABD'de benzin fiyatlarının galon başına en az 1-2 dolar artacağı tahmin ediliyor. Enerji maliyetlerindeki bu tırmanışın taşımacılık ve üretim giderlerini büyüterek küresel enflasyon beklentilerini yukarı yönlü tetikleyeceği aktarılıyor. Artan ekonomik maliyetlerin, süreç içerisinde diplomatik hareketliliği artırarak uluslararası alanda ateşkes yönünde bir baskı oluşturabileceği değerlendirmeleri öne çıkıyor.
