Uluslararası Para Fonu, 2026 yılına ilişkin küresel büyüme beklentisini aşağı yönlü revize etti. Kurumun güncel tahminine göre dünya ekonomisinin bu yıl yaklaşık yüzde 3,1 büyümesi bekleniyor.
Bu oran, yılın başında yapılan tahminlere kıyasla daha düşük bir seviyeye işaret ederken, revizyonun temel nedeni olarak İran merkezli savaşın enerji piyasaları üzerindeki baskısı gösterildi.
Küresel büyümedeki bu aşağı yönlü güncellemenin, özellikle enerji fiyatlarındaki artış ve tedarik zinciri aksaklıklarıyla doğrudan bağlantılı olduğu belirtildi.
Petrol fiyatları küresel ekonomiyi baskılıyor
IMF değerlendirmesinde, savaşın uzaması halinde petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıkabileceği ve bunun küresel ekonomik dengeleri ciddi şekilde sarsabileceği vurgulandı.
Daha olumsuz senaryolarda ise petrol fiyatlarının daha da yükselerek ekonomik aktiviteyi baskılayabileceği ifade edildi. Bu durumda:
Küresel büyümenin yüzde 2,5 seviyesine gerileyebileceği
En kötü senaryoda ise büyümenin yüzde 2’ye kadar düşebileceği belirtildi
Bu seviyeler, IMF kriterlerine göre küresel resesyon sınırına oldukça yakın kabul ediliyor.
Küresel resesyon riski güçleniyor
IMF, mevcut gelişmeler ışığında dünya ekonomisinin giderek daha olumsuz bir senaryoya yaklaştığını değerlendirdi.
Uzmanlar tarafından, savaşın uzaması ve enerji arzındaki kesintilerin devam etmesi halinde, küresel ekonominin resesyona girme riskinin ciddi şekilde artacağı ifade edilmektedir.
Özellikle petrol ve doğalgaz akışında kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların, bu riskleri daha da derinleştirdiği belirtiliyor.
Enflasyon baskısı ve faiz artışı ihtimali
IMF raporunda, enerji fiyatlarındaki yükselişin sadece büyümeyi değil, aynı zamanda enflasyonu da yukarı yönlü tetiklediği kaydedildi.
Kötümser senaryolarda küresel enflasyonun yüzde 6 seviyesine kadar çıkabileceği öngörülürken, bu durumun merkez bankalarını daha sert adımlar atmaya zorlayabileceği vurgulandı.
Bu süreçte merkez bankalarının faiz oranlarını uzun süre yüksek tutmak zorunda kalabileceği değerlendiriliyor.
Bölgesel etkiler farklılık gösteriyor
IMF analizine göre savaşın ekonomik etkileri ülkeden ülkeye değişiklik gösteriyor:
ABD ekonomisi görece sınırlı bir yavaşlama ile karşı karşıya
Euro Bölgesi daha belirgin bir büyüme kaybı yaşıyor
Orta Doğu ve Orta Asya en sert darbe alan bölgeler arasında yer alıyor
Gelişmekte olan ülkeler, enerji fiyatlarındaki artıştan daha fazla etkileniyor
Buna karşın Hindistan gibi bazı ekonomilerin büyüme performansını koruyabileceği ifade edildi.
Enerji krizi ve savaşın küresel etkisi
Savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkisinin yalnızca kısa vadeli olmadığına dikkat çekiliyor.
Enerji altyapısına yönelik saldırılar ve arz kesintileri nedeniyle, mevcut durumun 1970’lerdeki petrol krizine benzer bir şok etkisi yarattığı değerlendiriliyor.
Bu sürecin küresel ticaret, yatırım kararları ve finansal piyasalar üzerinde uzun süreli etkiler bırakabileceği ifade edilmektedir.
IMF’den hükümetlere kritik uyarı
IMF, hükümetlere yönelik çağrısında hedefli mali desteklerin artırılması gerektiğini vurguladı.
Ancak geniş kapsamlı enerji sübvansiyonlarının, kamu maliyesi üzerinde baskı oluşturabileceği ve piyasa dengelerini bozabileceği konusunda uyarıda bulunuldu.
