Hindistan'da milyonlarca öğrencinin geleceğini etkileyen tıp fakültesine giriş sınavı (NEET) sorularının sızdırılması üzerine patlak veren gençlik protestoları, ülke genelinde tansiyonu yükseltmeye devam ediyor. Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan'ın istifası talebiyle başkent Yeni Delhi'de başlatılan eylemlere öncülük eden tanınmış aktivist Sonam Wangchuk, hükümet yetkilileriyle yürüttüğü görüşmelerin ardından 26 günlük açlık grevini sonlandırdığını duyurdu. Kendilerine Cockroach Janta Party (CJP) adını veren gençlik hareketinin organize ettiği gösteriler, Hindistan genelinde artan genç işsizliğine ve sınav sistemindeki güvenlik açıklarına duyulan toplumsal tepkinin bir sembolü hâline geldi.
Eğitimde sızıntı krizi ve trajik sonuçlar
Ülkede mayıs ayında düzenlenen ve yaklaşık 2 milyon üniversite adayını ilgilendiren sınavda yaşanan sızıntı skandalı, eğitim sistemine olan güveni derinden sarstı. Sızıntı iddiaları ve artan sınav stresi sonrasında bazı öğrencilerin yaşamlarına son vermesi, toplumdaki öfkeyi daha da artırdı. Aktivist Sonam Wangchuk, bu sürece tepki göstermek amacıyla başlattığı açlık grevini, federal hükümetten iki bakanın katıldığı uzun müzakereler sonucunda bitirdi. Sosyal medya hesabı üzerinden bir açıklama yapan Wangchuk, şiddet olaylarının tırmanma ihtimali ve milletvekillerinin yoğun çağrıları üzerine, tıbbi tavsiyeleri de gözeterek bu kararı aldığını belirtti.
Gençlik hareketinin talepleri ve gösterilerin yayılması
Açlık grevinin sona ermesi, öğrencilerin temel taleplerinden geri adım attığı anlamına gelmiyor. Protestoların öncü gruplarından olan CJP hareketi, Eğitim Bakanı Pradhan görevden ayrılana dek eylemlerin süreceğini vurguladı. Grubun kurucusu Abhijeet Dipke, yayımladığı bir video mesajla Wangchuk'un fedakârlığının boşa gitmeyeceğini ve adalet sağlanana kadar sokaklarda kalacaklarını ifade etti. Sadece başkent Yeni Delhi ile sınırlı kalmayan protestolar; Ranchi, Pune, Thiruvananthapuram ve Kalküta gibi Hindistan'ın diğer büyük şehirlerine sıçramış durumda. Eylemlere Bollywood'un tanınmış isimleri de sosyal medya üzerinden destek vererek öğrencilerin hak arayışının yanında olduklarını dile getirdi.
Hükümetin tutumu ve alınan güvenlik önlemleri
Başbakan Narendra Modi, 2014 yılında iktidara gelmesinden bu yana gençlerden gelen en kitlesel sivil itirazlardan biriyle karşı karşıya. Krize ilişkin kamuoyuna ilk kapsamlı açıklamasını yapan Modi, sınav kağıdı sızıntılarının arkasındaki sorumluların hızlıca yargılanması için özel mahkemeler kurulacağını duyurdu. Ancak göstericiler, bu adımın sınav krizinin temel nedenlerini çözmekten uzak olduğunu savunarak teklifi reddetti. Modi yönetimi, protestoculara diyalog çağrısı yaparken, toplanacak bakanlar kurulunda sızıntılara karşı çok daha katı yasal yaptırımların duyurulacağı belirtildi.
Öte yandan, gösterilerin merkezi hâline gelen başkent Yeni Delhi'de güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarıldı. Binlerce protestocunun toplandığı merkez bölgelerde 16 metro istasyonu ulaşıma kapatılırken, yetkililerin talimatıyla bölgede mobil internet hizmetlerine erişim geçici olarak engellendi. Güvenlik güçleri ile göstericiler arasında zaman zaman arbede yaşandığı ve polisin kalabalığı dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandığı iddia edildi. İnsan hakları kuruluşları ise iletişimin kesilmesini ve alınan geniş güvenlik tedbirlerini, demokratik toplanma hakkına yönelik bir müdahale girişimi olarak değerlendiriyor.
