Bangladeş'te siyasi arenada hareketli saatler yaşanıyor. Devrik Başbakan Şeyh Hasina'nın sürgünden ülkeye döneceğini açıklamasının ardından, eski başbakanın önemli müttefiklerinden biri olan Cumhurbaşkanı Muhammed Şahabuddin'in cuma günü görevinden ayrılacağı bildirildi. Cumhurbaşkanlığı sözcüsü tarafından doğrulanan kararın, ülkede son dönemde artan siyasi baskıların bir sonucu olduğu belirtiliyor. Görev süresinin henüz yarısında olan Şahabuddin'in ayrılışı, ülkedeki siyasi dengeleri yeniden şekillendirecek önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
İstifa süreci ve anayasal işleyiş
Cumhurbaşkanı Şahabuddin'in istifa kararını, cuma günü yurt dışı seyahatinden dönecek olan Meclis Başkanı Hafiz Uddin Ahmad'a resmi bir mektupla sunması bekleniyor. Bangladeş anayasasına göre, cumhurbaşkanının istifası imzalı mektubun meclis başkanına teslim edilmesiyle resmen yürürlüğe giriyor. Bu anayasal sürecin ardından, yeni bir cumhurbaşkanı seçilene kadar meclis başkanı geçici olarak devlet başkanlığı görevini üstlenecek.
Yaklaşık iki yıldır devam eden siyasi çalkantıların ardından, şubat ayında yapılan seçimleri büyük bir farkla kazanarak göreve gelen Başbakan Tarık Rahman liderliğindeki hükümetin, bu istifa süreciyle birlikte devlet kademelerindeki eski yönetim etkisini tamamen kırmayı hedeflediği ifade ediliyor. Yetkililer, geçiş sürecinin anayasal sınırlar içerisinde sakin bir şekilde yürütülmesi için çaba sarf ediyor.
Şeyh Hasina'nın dönüş planı ve siyasi baskılar
İstifa kararının arkasındaki en büyük etkenin, 2024 yılındaki geniş çaplı öğrenci protestolarının ardından Hindistan'a gitmek zorunda kalan eski Başbakan Şeyh Hasina'nın ülkeye dönüş hazırlıkları olduğu öne sürülüyor. Hakkında kurulan özel mahkeme tarafından gıyabında ceza verilen Hasina, aralık ayı civarında ülkeye dönerek adli makamlara teslim olmayı planladığını duyurmuştu.
Bu açıklamanın ardından başkent Dakka'da hükümet üzerindeki baskılar hızla artarken, Hasina'ya yakınlığıyla bilinen 76 yaşındaki Şahabuddin'in makamında kalması kamuoyunda tartışma konusu olmuştu. 2023 yılında Hasina'nın şu an yasaklı olan Avami Birliği partisi tarafından aday gösterilerek rakipsiz şekilde seçilen Şahabuddin, eski yönetimin devletteki en üst düzey temsilcisi konumundaydı.
Toplumsal olaylar ve ülkenin geleceği
Bangladeş'te 2024 yılında yaşanan ve hükümetin değişmesiyle sonuçlanan toplumsal olaylarda, uluslararası raporlara göre çok sayıda kişi hayatını kaybetmişti. Yaşanan bu sürecin ardından dönemin iktidar partisi olan Avami Birliği yasaklanmış, partinin birçok yöneticisi hapis cezasına çarptırılmış veya ülkeyi terk etmek zorunda kalmıştı.
Cumhurbaşkanı Şahabuddin'in makamı, normal şartlarda sembolik bir yetkiye sahip olsa da, Hasina'nın ülkeyi terk etmesinin ardından oluşan yönetim boşluğunda kritik bir ağırlık kazanmıştı. Yeni dönemde, yaklaşık 173 milyon nüfusa sahip ve ekonomisi büyük ölçüde hazır giyim ve tekstil ihracatına dayanan ülkede, siyasi istikrarın kalıcı olarak yeniden tesis edilip edilemeyeceği uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.
