Uzay araştırmalarında taşları yerinden oynatacak yeni bir hamle geldi. NASA, geçtiğimiz yıl finansal zorluklar yaşarken eski Google Yönetim Kurulu Başkanı Eric Schmidt tarafından satın alınan roket girişimi Relativity Space ile büyük bir Mars görevi için el sıkıştı. Bu kritik anlaşma, havacılık sektöründe Schmidt ile Elon Musk arasındaki rekabeti doğrudan Kızıl Gezegen'e taşıyor.
NASA’dan yapılan resmi açıklamada; Mars’ın atmosferik verilerini toplayacak bilimsel enstrümanları barındıracak, gezegene kadar seyahat edecek ve orada yörüngeye oturacak uzay aracının inşası ile fırlatılması için Relativity Space'in seçildiği duyuruldu.
Kamu-Özel Sektör Ortaklığında Yeni Model
Yapılan sözleşme, NASA’nın daha önce SpaceX ile Uluslararası Uzay İstasyonu’na kargo taşımak veya Firefly Aerospace ile Ay’a iniş aracı göndermek için kullandığı bütçe dostu iş modeline dayanıyor. Bu yapıda, devlet kurumu olan NASA işin bilimsel boyutunu ve ölçüm araçlarını üstlenirken; özel şirket düşük maliyetli fırlatma ve uzay aracı altyapısını sağlıyor.
Daha önce SpaceX araçlarıyla iki kez uzay uçuşu gerçekleştiren ve bu tür ortaklıkların en büyük savunucularından olan bir uzman, konuya ilişkin şu açıklamada bulundu:
NASA’nın birinci sınıf bilimsel enstrümanlarını ticari inovasyon ve yatırımlarla birleştirerek, araştırmacılara çok daha hızlı ve daha sık veri akışı sağlayabiliriz. Bu sayede gelecekteki insanlı Mars görevleri için kritik önemdeki veriler zaman kaybetmeden bilim insanlarımızın eline ulaşacak.
"Aeolus" Misyonu Nedir ve Ne Amaçlıyor?
"Aeolus" adı verilen bu iddialı görev, Mars yörüngesinden gezegeni görüntüleyecek ve ölçecek dört gelişmiş bilimsel enstrüman içerecek.
NASA, bu misyonla Mars atmosferindeki toz, rüzgarlar ve sıcaklık değişimlerine dair tarihteki ilk günlük küresel veri akışını elde etmeyi hedefliyor. Toplanan bu atmosferik veriler, gelecekte Mars yüzeyine inecek robotik araçlar ve nihayetinde oraya ayak basacak astronotlar için iniş koşullarını çok daha güvenli hale getirecek.
2028 Hedefi Büyük Riskleri de Beraberinde Getiriyor
Misyonun 2028 yılında fırlatılması planlanıyor. Ancak bu oldukça agresif takvim, henüz yörünge başarısı kanıtlanmamış olan Relativity Space için devasa bir meydan okuma. Şirket, kısıtlı bir zaman diliminde hem uzay aracını tasarlayıp üretmek hem de onu taşıyacak olan yeni roketi tamamlamak zorunda. NASA sözleşmenin finansal detaylarını açıklamazken, Relativity Space de konuya ilişkin soruları yanıtsız bıraktı.
Sektör uzmanları NASA'nın bu hamleyle ciddi bir risk aldığı görüşünde. Geçmişte NASA ile ortaklık kuran bazı uzay girişimlerinin iflas ettiği veya Ay'a gönderdiği iniş araçlarının kontrolden çıktığı biliniyor.
Şirket, roket üretim süreçlerini hızlandırmak için devasa 3D yazıcı teknolojilerini kullanmasıyla tanınıyor. Dünyanın ilk büyük ölçüde 3D basılmış roketi olan Terran-1, Mart 2023'te fırlatılmış ancak yörüngeye ulaşamadan başarısız olmuştu. Bu denemenin ardından tüm odağını daha büyük bir tasarım olan Terran R'ye çeviren şirket, yaşanan fonlama krizinin ardından Eric Schmidt'in kontrolüne girdi. Çoğunluk hissesini alarak CEO koltuğuna oturan Schmidt, projeyi kendi kaynaklarıyla fonlamaya başladı.
Silikon Vadisi Devlerinin Uzaydaki Yapay Zeka Düellosu
Eski SpaceX ve Blue Origin mühendisleri tarafından kurulan şirketin yeni patronu Eric Schmidt'in, bu yatırımı uzayda yörünge veri merkezleri kurmak ve kendi aile vakfı tarafından finanse edilen Lazuli uzay teleskobunu fırlatmak için kullanmak istediği belirtiliyor.
Bu hamle aynı zamanda yapay zeka güvenliği gibi konularda sık sık karşı karşıya gelen Eric Schmidt ve Elon Musk arasındaki ezeli rekabeti de uzaya taşıyor. Musk, yıllardır en büyük idealinin Mars'ı kolonileştirmek olduğunu söylese de SpaceX henüz Kızıl Gezegen'e doğrudan kendi misyonunu göndermiş değil.
Eğer Relativity Space, Aeolus görevini planlanan takvimde fırlatmayı başarırsa, Mars'a ulaşan ilk özel şirket misyonu unvanını Elon Musk'ın elinden alarak tarihe geçebilir.
