Çevre örgütü Greenpeace, ABD’nin North Dakota eyaletinde görülen Dakota Access boru hattı davasında yaklaşık 345 milyon dolar tazminat ödemeye mahkûm edildi. Mahkeme, Greenpeace’in üç ayrı tüzel kişiliğini, enerji şirketi Energy Transfer lehine karar vererek sorumlu tuttu.
Geçtiğimiz yıl jüri, şirket lehine 660 milyon doları aşan bir tazminata hükmetmişti. Ancak Yargıç James Gion, bu tutarı yaklaşık yarıya indirerek 345 milyon dolar seviyesine çekti. Kararın resmileşmesinin ardından tarafların North Dakota Supreme Court’a başvurması bekleniyor.
Energy Transfer, tazminatın düşürülmesine itiraz ederken, Greenpeace USA’nin mevcut nakit ve varlıklarının bu ölçekte bir ödemeyi karşılamaya yetmeyeceği ifade edildi. Greenpeace International Genel Hukuk Danışmanı Kristin Casper ise yeni bir yargılama talep edeceklerini, aksi halde kararı temyize götüreceklerini açıkladı.
Davanın Dayanağı: 2016–2017 Protestoları
Dava, dört eyaletten geçen Dakota Access Petrol Boru Hattı’na karşı 2016 ve 2017 yıllarında düzenlenen protestolara dayanıyor. Söz konusu hat, Missouri River geçiş noktasının aşağısında bulunan Standing Rock Sioux Tribe’ın içme suyu kaynaklarını tehdit ettiği gerekçesiyle eleştirilmişti.
Aylar süren protestolara binlerce kişi katılmış, yüzlerce kişi gözaltına alınmıştı. Energy Transfer’in avukatları, Greenpeace’in yerel bir çevre meselesini küresel kampanyası için kullandığını savundu. Şirket, örgütü profesyonel protestoculara ödeme yapmak, eylem eğitimleri düzenlemek ve göstericilere ekipman sağlamakla suçladı.
Greenpeace ise iddiaların kanıtsız olduğunu belirterek davayı “aktivistleri susturmaya yönelik bir hukuk mücadelesi” olarak tanımladı. Jüri, Greenpeace USA’i karalama, komplo, izinsiz giriş ve haksız müdahale gibi çeşitli suçlamalardan sorumlu buldu. Greenpeace International ve Greenpeace Fund Inc. ise bazı suçlamalar kapsamında sorumlu tutuldu.
Kararın Örgüte Etkisi Ne Olacak?
1971 yılında Kanada’da kurulan Greenpeace, bugün 55’ten fazla ülkede faaliyet gösteriyor. Balina avcılığına karşı eylemlerden petrol platformu protestolarına kadar birçok çevresel kampanyayla bilinen örgüt, Kuzey Dakota’daki dava nedeniyle bugüne kadarki en ciddi hukuki krizle karşı karşıya.
345 milyon dolarlık tazminatın kesinleşmesi halinde kararın özellikle Greenpeace USA’nin mali yapısını ciddi şekilde etkilemesi bekleniyor. Temyiz sürecinde kararın nihai çerçevesi netleşecek. Dava, çevre aktivizmi ile hukuki sorumluluk arasındaki sınır açısından da dikkatle izleniyor.
