Gazze Şeridi genelinde ramazan ayının ilk cuma namazı, İsrail saldırıları sonucunda ağır hasar gören ve kullanılamaz hale gelen camilerin enkazları arasında kılındı. On binlerce Filistinli, yıkılan ibadethanelerin avlularında, geçici mescitlerde ve açık alanlarda saf tutarak ibadetlerini yerine getirdi. İbadet esnasında çatışmalarda hayatını kaybedenler için dualar edildi. Kent genelinde çok sayıda caminin tamamen yıkılması veya ağır hasar nedeniyle ibadete kapanması, bölge halkını namaz kılmak için kısıtlı imkanlarla oluşturulan alanlarda bir araya gelmeye zorladı.
Camilerin büyük bir kısmı saldırılarda tamamen yıkıldı
Gazze Vakıflar ve Din İşleri Bakanlığı tarafından paylaşılan resmi verilere göre, bölgede bulunan 1244 camiden 1109’u saldırılar süresince tamamen ya da kısmen yıkıldı. İbadet için kullanılabilecek kapalı alanların ciddi şekilde daralması halkı açık havada namaz kılmaya yöneltti. Güneydeki Han Yunus kentinde namazlar, yıkılmış camilerin yanına kurulan geçici mescitlerde eda edildi. Kent merkezindeki El-Elbani Camisi’nin cemaati ise yapının hasar gören bir bölümünü onararak ibadete açtı. Zeytun Mahallesi’nde yer alan Selahaddin Camisi’nin dış avlusunda ve molozların üzerinde halılar serilerek saf tutuldu. Cuma hutbelerinde, ibadethanelerin hedef alınmasının ibadet özgürlüğü ihlali olduğu ifade edildi.
Milyonlarca sivil zorlu yaşam koşullarıyla mücadele ediyor
Bölgedeki camilerin hizmet dışı kalması nedeniyle çok sayıda kişi ibadetini Birleşmiş Milletler bünyesindeki UNRWA okullarında ve çadır alanlarında gerçekleştirdi. Gazze kentindeki Salahaddin Okulu’na sığınan yerinden edilmiş siviller, ilk cuma namazını burada kıldı. Toplam 2,4 milyonluk nüfusa sahip olan şehirde, yaklaşık 1,9 milyon kişi yerinden edilmiş durumda bulunuyor. Altyapının büyük bölümünün tahrip olması; temiz suya erişim, elektrik temini ve hijyen imkanlarının yetersizliği gibi temel yaşam koşullarını zorlaştıran ciddi sıkıntılara yol açıyor.
Ateşkese rağmen insani krizin boyutları değişmedi
Ekim 2023’te başlayan ve iki yıl süren saldırılar sonucunda 72 binden fazla Filistinli hayatını kaybederken, 171 binden fazla kişi yaralandı. Sivil altyapının yaklaşık yüzde 90’lık kısmı zarar gördü. Geçtiğimiz ekim ayında yürürlüğe giren ateşkes kararına rağmen, sınır kapılarının kapalı tutulması, insani yardım girişlerindeki aksamalar ve yeniden imar sürecinin başlamaması nedeniyle yaşam şartlarında belirgin bir iyileşme sağlanamadı. ABD’nin ocak ayında anlaşmanın ikinci aşamasına geçildiğini duyurmasına rağmen sahadaki kriz tablosu varlığını sürdürüyor.
