Küresel enerji piyasalarında gözler Ortadoğu'dan gelen diplomatik haberlere çevrildi. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen savaşın sona erdirilmesine yönelik yürütülen görüşmelerde "önemli bir mesafe kat edildiğini" açıkladı. Bu açıklama, uzun süredir yüksek seyreden petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü bir baskı oluşturdu.
Dün yaklaşık yüzde 4 değer kaybeden Brent petrolün varil fiyatı, 108 dolar seviyesine kadar geriledi. Aynı süreçte ABD ham petrolü (WTI) ise 100 dolar bandında işlem görerek kritik sınırda tutunmaya çalıştı. 8 Nisan’da ilan edilen ateşkes öncesinde 110 dolar seviyelerinde seyreden Brent, şubat sonunda başlayan çatışmalardan bu yana yüzde 50’ye yakın bir artış göstermişti.
Hürmüz Boğazı'nda "Özgürlük Projesi" Operasyonu Askıya Alındı
Bölgedeki enerji arz güvenliği açısından kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı'nda da yeni bir safhaya geçildi. Başkan Trump, 4 Mayıs’ta başlatılan "Özgürlük Projesi" operasyonunun geçici olarak durdurulduğunu bildirdi. Operasyonun temel amacının, çatışmalara taraf olmayan ülkelerin bölgede mahsur kalan gemilerini güvenli bir şekilde tahliye etmek olduğu ifade edildi.
Ancak Washington yönetimi, diplomasi kapılarını aralasa da baskıyı tamamen elden bırakmıyor. 13 Nisan’dan bu yana İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının bir süre daha devam edeceği vurgulandı. Bu durum, piyasalarda temkinli bir bekleyişin sürmesine neden oluyor.
"Epik Öfke" Operasyonu Sona mı Erdi?
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, savaşın 66. gününde yaptığı açıklamada, "Hedeflerimize ulaştık" diyerek Epik Öfke Operasyonu'nun tamamlandığını duyurdu. İran tarafı ise daha önce bu operasyonlara misilleme olarak Hürmüz Boğazı ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) açıklarında askeri ve ticari gemilere yönelik saldırılar düzenlemişti.
Askeri kanattan gelen açıklamalar ise operasyonun başarısı konusunda hemfikir görünse de risklere dikkat çekiyor. CENTCOM Komutanı Brad Cooper, bölgedeki doğrudan tehdidin minimize edildiğini savunurken, Genelkurmay Başkanı Dan Caine farklı bir noktaya parmak bastı. Caine, Hürmüz çevresindeki kapanmanın Basra Körfezi'nde 1550'den fazla ticari geminin ve 22 binden fazla denizcinin mahsur kalmasına yol açtığını belirterek ekonomik maliyetin boyutlarını gözler önüne serdi.
Enerji Piyasalarında Yeni Dönem Beklentisi
Diplomatik kanalların açılmasıyla birlikte piyasa analistleri, petrol fiyatlarındaki bu çekilmenin kalıcı olup olmayacağını tartışıyor. Savaş öncesi 70 dolar bandında olan Brent petrolün, diplomatik çözümün somutlaşması durumunda geri çekilmesini sürdürmesi bekleniyor. Ancak bölgedeki askeri hareketliliğin tamamen durmaması ve ablukanın sürmesi, fiyat istikrarı önündeki en büyük engel olarak görülüyor.
