İsviçre'nin karlı zirvelerinde toplanan küresel elitler, bu yıl Dünya Ekonomik Forumu'nda (WEF) belki de tarihinin en gergin buluşmasına imza atıyor. 'Diyalog Ruhu' temasıyla kapılarını açan zirve, ABD Başkanı Donald Trump'ın geçtiğimiz yıl boyunca mevcut dünya düzenini sarsan hamlelerinin gölgesinde gerçekleşiyor. Trump, Davos'a bugüne kadar görülmüş en kalabalık ABD heyetiyle çıkarma yapmaya hazırlanıyor.
ABD Başkanı'nın uçağı İsviçre Alplerine inerken yanında Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hazine Bakanı Scott Bessent, Ticaret Bakanı Howard Lutnick ve Özel Temsilci Steve Witkoff gibi ağır toplar yer alıyor. Geçtiğimiz yıl göreve başlar başlamaz Davos'a video konferansla bağlanan ve gümrük vergisi tehditleri savuran Trump, bu yıl fiziksel varlığıyla zirveye damga vurmayı hedefliyor. Rusya'nın Ukrayna işgali ve Pekin'in yükselen gücüyle zaten yıpranmış olan kurallara dayalı küresel düzen, şimdi tam anlamıyla bir kırılma noktasında bulunuyor.
'Jeo-ekonomik Çatışma' En Büyük Korku
Davos katılımcıları arasında yapılan ankete göre, 1.300'den fazla politikacı ve iş insanının önümüzdeki iki yıl için en büyük korkusu 'jeo-ekonomik çatışma' olarak belirlendi. Büyük güçler arasındaki ekonomik hakimiyet savaşı, sıcak çatışma riskinin bile önüne geçmiş durumda. Trump'ın son haftalarda Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'yu hedef alan hamleleri ve İran'a yönelik tehditleri, küresel gerilimi tırmandıran unsurlar olarak öne çıkıyor.
Trump'ın zirve öncesinde Avrupalı müttefiklerini şoke eden Grönland çıkışı ve buna bağlı gümrük vergisi tehditleri, AB liderlerini acil durum moduna geçirdi. Pazar günü olağanüstü toplanan AB büyükelçileri, Trump ile yüzleşmeye hazırlanan liderlerine bir yol haritası çizmeye çalışıyor.
Küresel askeri harcamalar yıllık yüzde 9,4'lük artışla 2,7 trilyon dolar seviyesine ulaşarak Soğuk Savaş'tan bu yana en hızlı yükselişini kaydetti. Demokrasilerden otokratik rejimlere kadar birçok ülke, Rusya, Çin ve ABD eksenli tehdit algıları nedeniyle silahlanma yarışına girmiş durumda.
Avrupa Liderleri ve Merkez Bankaları Direnişte
Trump'ın 'güç haklıdır' anlayışına karşı Davos'ta bir direniş hattı örülmeye çalışılıyor. Genellikle sessiz kalmayı tercih eden merkez bankası başkanları, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell'ın bağımsızlığını savunmak için benzeri görülmemiş bir ortak bildiri yayımlayarak bu mücadelenin ilk işaretini verdi.
Zirveye katılacak olan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Fransa Cumhurbaşkanı ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen gibi isimler, serbest ticaret ve transatlantik iş birliğini savunmak için hazırlık yapıyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de Rus saldırganlığına karşı destek toplamak üzere Davos'taki yerini alacak.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ise zirve öncesi yaptığı açıklamada, uluslararası hukukun erozyona uğradığına dikkat çekerek, 'Liderler hangi kurallara uyacaklarını kendileri seçmeye başladığında sadece küresel düzeni baltalamakla kalmıyor, tehlikeli bir emsal oluşturuyorlar' uyarısında bulundu.
Klaus Schwab Dönemi Sessizce Kapandı
Bu yılki zirve, WEF'in kurucusu ve 'Bay Davos' olarak bilinen Klaus Schwab'ın yokluğunda gerçekleşen ilk buluşma olma özelliğini taşıyor. 87 yaşındaki Schwab, geçtiğimiz yıl hakkındaki harcama iddiaları sonrası yönetimden ayrılmıştı. Zirveye katılması beklenmeyen Schwab'ın, 'Gerçeği ve Güveni Yeniden Tesis Etmek' adlı yeni kitabını Davos ile eş zamanlı yayımlaması dikkat çekti.
Teknoloji dünyasının devleri de İsviçre'de sahne alacak. Nvidia Başkanı Jensen Huang, Microsoft CEO'su Satya Nadella ve Anthropic kurucusu Dario Amodei, Wall Street'i ayakta tutan yapay zeka patlamasının temsilcileri olarak zirvede bulunacak. Ancak arka planda, iklim krizine rağmen Davos için yapılan özel jet uçuşlarının 2023'e kıyasla üç katına çıkması, zirvenin samimiyetine dair eleştirileri de beraberinde getiriyor.
