Otomotiv dünyasında ticaret savaşlarının gölgesinde yeni bir dönem başlıyor. Kanada hükümeti, Çin yapımı elektrikli otomobil modellerine uyguladığı yüzde 100 oranındaki gümrük vergisini kaldırma kararı aldı. Cuma günü duyurulan yeni ticaret anlaşması kapsamında, Çin'den ithal edilecek araçlar için yıllık bir kota belirlenirken, vergi oranı en çok kayrılan ülke şartlarına göre yüzde 6,1'e çekildi. Uzmanlara göre bu kararın ilk ve en büyük kazananı, Şanghay'daki devasa üretim üssünü ihracat için optimize eden ABD'li üretici Tesla olacak.
Yeni anlaşmaya göre Kanada, Çin'den yıllık 49 bin adede kadar aracın düşük gümrük vergisiyle ülkeye girişine izin verecek. Kanada Başbakanı Mark Carney, bu kotanın önümüzdeki beş yıl içinde 70 bin araca kadar yükselebileceğini belirtti. Ancak anlaşmadaki kritik bir maddeye göre, kotanın yarısı fiyatı 35 bin Kanada dolarının (yaklaşık 25 bin ABD doları) altındaki araçlara ayrıldı. Tesla modellerinin fiyatları bu sınırın üzerinde kalsa da şirket, kalan kota için en güçlü aday konumunda bulunuyor.
Şanghay Fabrikası Yeniden Devreye Giriyor
Tesla, rakiplerine kıyasla bu yeni duruma en hazırlıklı şirket olarak öne çıkıyor. Şirket, 2023 yılında küresel ölçekteki en maliyet etkin tesisi olan Şanghay fabrikasını, Kanada pazarına özel Model Y üretimi yapacak şekilde donatmıştı. O dönemde Şanghay'dan Kanada'ya yapılan sevkiyatlar sayesinde, Çin'den Vancouver limanına otomobil ithalatı bir önceki yıla göre yüzde 460 artış göstermişti.
Ancak Ottawa yönetiminin, Çin'in devlet destekli kapasite fazlası politikasına karşı yüzde 100 vergi getirmesiyle bu süreç 2024 yılında kesintiye uğramıştı. Tesla, bu engeli aşmak için rotayı ABD ve Berlin fabrikalarına çevirmek zorunda kalmıştı. Şimdi ise vergilerin düşmesiyle birlikte, daha düşük maliyetli Model 3 ve Model Y varyantlarının yeniden Çin'den tedarik edilmesi planlanıyor. Araştırma şirketi AutoForecast Solutions Başkan Yardımcısı Sam Fiorani, 'Bu yeni anlaşma, söz konusu ihracatın oldukça hızlı bir şekilde yeniden başlamasına olanak tanıyabilir' değerlendirmesinde bulundu.
Rakiplerine Göre Büyük Avantaj Sağladı
Pazardaki Çinli rakipler henüz Kanada'da fiziksel bir varlık gösteremezken, Tesla'nın ülke genelinde halihazırda 39 mağazadan oluşan kurulu bir satış ağı bulunuyor. BYD ve Nio gibi Çinli devlerin aksine, Tesla'nın satış ve servis altyapısının hazır olması, pazarlama faaliyetlerinde elini güçlendiriyor. Ayrıca Tesla'nın az sayıda model ve versiyona odaklanan üretim stratejisi, araçları herhangi bir fabrikadan herhangi bir pazara yönlendirmesinde büyük bir esneklik sağlıyor.
Otomotiv danışmanlık şirketi AutoForesight'ın Genel Müdürü Yale Zhang, 'Tesla, az sayıda model ve basit üretim hatları sunarak maliyet verimliliğini en üst düzeye çıkarıyor. Bu da onlara araçları istedikleri pazara kaydırma avantajı veriyor' ifadelerini kullandı. Tesla'nın yanı sıra, Çinli otomotiv devi Geely'nin sahibi olduğu Volvo ve Polestar markalarının da bu vergi indiriminden faydalanarak ihracatlarını artırması bekleniyor.
Ucuz Araç Kotası Çinli Markalara Yarar
Anlaşmadaki fiyat kısıtlaması, Çinli markalar için de bir fırsat penceresi aralıyor. Kotanın yarısının 35 bin Kanada doları altındaki araçlara ayrılmış olması, giriş seviyesi modeller üreten Çinli firmaların Kanada pazarını test etmesine olanak tanıyacak. Londra merkezli GlobalData'nın Çin pazar analisti John Zeng, Kanada'da yaşayan yoğun Çinli nüfusun da bu markalar için potansiyel bir müşteri kitlesi oluşturduğunu belirtti.
Kanada basınına yansıyan bilgilere göre, hükümet önümüzdeki üç yıl içinde Çinli şirketlerle ortak girişimler (Joint Venture) kurarak, Çin teknolojisiyle bir Kanada elektrikli aracı üretmeyi hedefliyor. Çin'in en büyük elektrikli araç üreticisi BYD'nin halihazırda Ontario eyaletinde bir elektrikli otobüs montaj fabrikası bulunuyor. Öte yandan, ABD'deki Trump yönetimi yetkilileri Kanada'nın bu kararını eleştirirken, Biden yönetimi de 2024 yılında Çinli elektrikli araçlara yönelik vergileri dört katına çıkararak yüzde 100 seviyesine getirmişti.
