Avrupa Birliği Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) verilerine göre, 2025 yılında Türkiye menşeli tarım ürünlerinde pestisit kalıntısı nedeniyle çok sayıda bildirim yapıldı. Sınır kapılarından geri çevrilen ürünlerin başında biber yer alırken, uzmanlar gıda güvenliği denetimlerinin önemine vurgu yapıyor.
Avrupa Birliği Gıda Alarm Sistemi’nde Dikkat Çeken Veriler
Avrupa Birliği’nin gıda güvenliği standartlarına ilişkin yayımladığı güncel veriler, Türkiye'den ihraç edilen tarım ürünlerinde tespit edilen pestisit (tarım ilacı) kalıntılarına yönelik denetimlerin yoğunlaştığını ortaya koydu. Avrupa Birliği’nin Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) verilerine göre Türkiye, 2025 yılında Avrupa'ya gıda ihracatı yapan ülkeler arasında pestisit kaynaklı bildirimlerde ikinci sırada yer aldı.
Resmi kayıtlara göre Türkiye menşeli ürünler için toplam 105 ayrı uyarı yayımlanırken, bu bildirimlerin 51'i ürünlerin sınır kapılarında geri çevrilmesiyle sonuçlandı. Bu durum, ihraç edilen ürünlerin Avrupa Birliği’nin sıkı gıda güvenliği kriterlerine uyumu konusunda daha hassas bir denetim sürecinden geçirilmesi gerektiğini gösteriyor.
En Fazla Geri Çevrilen Ürün Biber Oldu
RASFF verileri, Avrupa Birliği tarafından sınırda geri çevrilen ürünlerin dağılımını da gözler önüne serdi. Geri gönderilen 51 ürün partisinin büyük çoğunluğunu biberler oluşturdu. Biberi, 9 bildirimle domates ve 5 bildirimle nar takip etti. Listedeki diğer ürünler ise limon, asma yaprağı, armut, greyfurt, mandalina ve şeftali şeklinde sıralandı.
Özellikle biberlerde tespit edilen kalıntı türleri endişe yarattı. Kayıtlara göre, geri çevrilen 27 biber partisinin 8'inde, Türkiye'de kullanımı yasak olan "Formetanate" isimli etken maddeye rastlandı. Uzmanlar, bu maddenin yüksek toksisite içerdiğini ve sinir sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini belirtiyor.
Limitlerin Kat Kat Üzerinde Kalıntı Tespiti
İsveç'e gönderilen taze biberlerde yapılan analizler, güvenli sınırların ne kadar aşılabildiğini somut örneklerle gösterdi. Yapılan incelemelerde, limitlerin 158 katı pirimiphos-methyl, 22 katı cyflumetofen ve 2 katı flonicamid kalıntısı tespit edildiği raporlandı.
Sadece Taze Meyve ve Sebze Değil: Kuruyemişlerde de Risk
Avrupa Birliği’nin uyarıları sadece taze sebze ve meyvelerle sınırlı kalmadı. Son dönemde Türkiye'den ihraç edilen kuru incir ve Antep fıstığı gibi ürünlerde de aflatoksin ve okratoksin tespit edildiği bildirildi. Küf kaynaklı olan bu toksinlerin, özellikle uzun süreli maruziyet durumunda ciddi sağlık riskleri taşıdığı ifade ediliyor.
Gıda güvenliği uzmanları, ihracatta yaşanan bu aksaklıkların giderilmesi için üretim aşamasındaki tarım ilacı kullanımının daha sıkı denetlenmesi, çiftçilerin bilinçlendirilmesi ve laboratuvar analizlerinin üretim zincirinin her aşamasında yaygınlaştırılması gerektiği konusunda uyarıyor. Türkiye'nin küresel gıda pazarındaki yerini koruması ve Avrupa Birliği standartlarına tam uyum sağlaması adına bu denetimlerin kritik bir öneme sahip olduğu değerlendiriliyor.
