Arjantin tarihine "Kirli Savaş" olarak geçen 1976-1983 yılları arasındaki askeri diktatörlük döneminde zorla kaybedilen muhaliflerle ilgili önemli bir gelişme yaşandı. Devrimci İşçi Partisi (PRT) üyeleri olan Ester Felipe ve Luis Monaco’nun kalıntıları, Cordoba kenti yakınlarındaki eski gözaltı merkezi La Perla'da tespit edildi. 11 Ocak 1978 tarihinde askeri güçler tarafından kaçırılan çiftten, o günden bu yana hiçbir haber alınamamıştı.
Kimlik Tespiti DNA Örnekleriyle Doğrulandı
Kayıp çiftin akıbetini belirleyen süreç, kızları gazeteci Paula Monaco Felipe’nin sunduğu DNA örnekleriyle netlik kazandı. Dünyaca ünlü Arjantin Adli Antropoloji Ekibi (EAAF), toplu mezarlarda yürüttüğü titiz çalışmalar sonucunda kalıntıların Ester Felipe ve Luis Monaco’ya ait olduğunu bilimsel olarak kanıtladı. Bu gelişme, ülkede hala binlerce kayıp yakınının sürdürdüğü adalet arayışı için umut ışığı oldu.
Ölüm Kampı: La Perla’nın Karanlık Geçmişi
Kalıntıların bulunduğu Cordoba’daki La Perla, askeri rejim döneminde ülkenin en büyük gizli gözaltı ve infaz merkezlerinden biri olarak faaliyet gösteriyordu. İnsan hakları kuruluşlarının verilerine göre, bu merkezde 2 bin 500’den fazla kişi alıkonuldu, ağır işkencelere maruz kaldı ve infaz edildi. 1979 yılında uluslararası denetçilerin bölgeye geleceğinin duyulması üzerine, askeri yetkililerin delilleri yok etmek için toplu mezarları iş makineleriyle kazdığı ve cesetleri taşıdığı biliniyordu. Ancak EAAF'ın uzmanlığı, tüm yok etme girişimlerine rağmen toprağın altında kalan kanıtları gün yüzüne çıkarmayı başardı.
On Binlerce Kayıp ve Bitmeyen Adalet Arayışı
Arjantin hükümetinin resmi verilerine göre diktatörlük döneminde 13 bin kişi öldürüldü veya kaybedildi; ancak sivil toplum örgütleri bu rakamın 30 binin üzerinde olduğunu savunuyor. O dönemde uygulanan "ölüm uçuşları" gibi yöntemlerle binlerce muhalif canlıyken okyanusa atılmış, hapishanelerde doğan çocuklar ise ailelerinden zorla koparılarak başka isimlerle askeri ailelere verilmişti. Mayıs Meydanı Anneleri (Madres de Plaza de Mayo), hala çocuklarının ve torunlarının izini sürmeye devam ediyor.
