ABD merkezli teknoloji devi Apple, Avrupa Birliği'nin (AB) yeni dijital rekabet kurallarına karşı yürüttüğü hukuki mücadeleyi kaybetti. Lüksemburg'da bulunan Avrupa Birliği Genel Mahkemesi, Apple'ın Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında hem uygulama mağazası App Store hem de iOS işletim sistemi için "geçit bekçisi" (gatekeeper) ilan edilmesine yönelik Avrupa Komisyonu kararına yaptığı itirazı haksız bularak davanın reddine karar verdi.
App Store ve iOS Tek Bir Platform Olarak Kabul Edildi
Dava sürecinde Apple'ın en önemli argümanlarından biri, App Store'un iPhone, iPad ve diğer cihazlar için sunulan sürümlerinin birbirinden ayrı temel platform hizmetleri olarak değerlendirilmesi gerektiği yönündeydi. Ancak AB Genel Mahkemesi bu savunmayı hukuki açıdan yeterli bulmadı. Mahkeme kararında, farklı cihazlarda yer almasına rağmen uygulama mağazalarının temelde aynı amaca hizmet ettiği, geliştiriciler ile son kullanıcıları bir araya getirerek yazılım dağıtımını sağladığı vurgulandı.
Apple'ın iOS ekosistemini dış müdahalelere kapalı tutma yönündeki itirazları da reddedilerek, AB Komisyonunun söz konusu işletim sistemini "geçit bekçisi" ilan etme kararı resmen onanmış oldu. Böylelikle teknoloji devinin pazar hakimiyetini sınırlamayı hedefleyen kurallar bütünü yasal bir zeminle desteklendi. Öte yandan, mahkemenin verdiği kararlar arasında Apple'ın anlık mesajlaşma hizmeti olan iMessage uygulamasına ilişkin açtığı davanın da usulden reddedildiği bilgisi yer aldı.
Geçit Bekçisi Ne Anlama Geliyor?
Avrupa Birliği tarafından hayata geçirilen Dijital Piyasalar Yasası, dijital platformlarda adil rekabet ortamını sağlamak ve tekel konumundaki şirketlerin piyasa üzerindeki baskısını kırmak amacıyla büyük teknoloji şirketlerine çeşitli yaptırımlar getiriyor. Bu kapsamda geçit bekçisi statüsüne alınan şirketler; kendi platformlarında alternatif uygulama mağazalarına erişim sunmak, veri paylaşımını şeffaf hale getirmek ve rakip sistemlerle birlikte çalışabilirlik kurallarına harfiyen uymak zorunda kalıyor.
Bu kurallar bütünü, özellikle bağımsız yazılım geliştiricilerinin büyük şirketlerin yüksek komisyon oranlarına ve kısıtlamalarına maruz kalmadan doğrudan kullanıcılara ulaşabilmesi için oldukça kritik bir hukuki adım olarak değerlendiriliyor.
Apple'ın Avrupa Pazarındaki Geleceği
DMA kurallarının 2024 yılı itibarıyla tam anlamıyla uygulanmaya başlanmasıyla birlikte Apple, iPhone kullanıcılarının dış kaynaklı uygulama mağazalarını kullanmalarına ve üçüncü taraf ödeme sistemlerini tercih etmelerine belirli ölçülerde izin vermek zorunda kalmıştı. Çıkan bu son mahkeme kararı, şirketin iOS ve App Store'a yönelik esneklik adımlarını geri alamayacağını ve Avrupa'daki katı rekabet kurallarına kalıcı olarak uyum sağlaması gerektiğini kesinleştirmiş oldu.
İlerleyen süreçte Apple'ın Avrupa pazarındaki operasyonel stratejilerinde ne gibi yeni adımlar atacağı teknoloji dünyası tarafından yakından takip edilecek. Aynı zamanda Avrupa Birliği'nin bu kararı, benzer pazar hakimiyetine sahip diğer küresel teknoloji devleri için de emsal teşkil eden önemli bir dönüm noktası özelliğini taşıyor.
