ABD merkezli teknoloji devi Apple, Rusya'da geliştirilen çok sayıda popüler uygulamayı App Store'dan kaldırmaya devam ederken, ülkedeki iPhone kullanıcıları yalnızca uygulama erişiminde değil; ödeme sistemleri, bildirimler, güncellemeler ve hesap girişleri gibi günlük kullanımın temel alanlarında da ciddi kısıtlamalarla karşı karşıya kalıyor.
Son dönemde art arda alınan kararlar, Rusya'da iPhone kullanımını her geçen gün daha karmaşık hale getirirken, Rus makamları ise kullanıcıları ve kamu kurumlarını Android işletim sistemli cihazlara yönelmeleri konusunda uyarıyor.
Apple'dan Rus uygulamalarına yeni darbe
Apple, 25 Haziran'da Rus teknoloji şirketi VK bünyesinde yer alan VKontakte, Odnoklassniki, VK Video, VK Music, VK Messenger, Mail, Dzen ve Skillbox başta olmak üzere çok sayıda popüler uygulamayı App Store'dan kaldırdı. VK tarafından yapılan açıklamada, şirketin bu karardan önceden haberdar edilmediği belirtilirken, söz konusu uygulamaların artık iPhone ve iPad cihazlarına indirilemediği ve güncellenemediği ifade edildi.
Şirket ayrıca, herhangi bir yaptırım listesinde yer almadıklarının altını çizerek, uygulamaların daha önce yüklenmiş cihazlarda çalışmaya devam ettiğini ancak bildirimlerin alınamaması ve güncelleme yapılamaması gibi sorunların yaşanabileceğini duyurdu.
MAX uygulaması da App Store'dan kaldırıldı
Apple, haziran ayının başında Rusya'nın ulusal mesajlaşma uygulaması MAX'ı da App Store'dan kaldırmıştı. Uygulamayı daha önce yükleyen kullanıcılar kullanmaya devam edebilse de bildirim alamıyor. Uygulamanın telefondan silinmesi halinde ise yeniden yüklenmesi mümkün olmuyor. Rusya Dijital Kalkınma Bakanı Maksut Şadayev, Apple'ın herhangi bir gerekçe sunmadan aldığı bu kararın 20 milyondan fazla iPhone ve iPad kullanıcısını doğrudan etkilediğini söyledi.
Rusya'dan Apple'a sert tepki
Rusya Dijital Kalkınma Bakanlığı, VK uygulamalarının kaldırılmasının siyasi gerekçelerle alınmış olabileceğini ve bunun haksız rekabet oluşturabileceğini belirterek konuyu incelemesi için Rusya Federal Rekabet Servisi'ne (FAS) başvurdu. Dmitriy Peskov da Apple'ın Rus uygulamalarını herhangi bir uyarı yapmadan kaldırmasının, şirketin ticari hizmet sağlayıcısı olarak güvenilirliğini sorgulattığını ifade etti.
Peskov, Apple'dan resmi açıklama talep edileceğini belirterek, tatmin edici bir yanıt verilmemesi halinde şirketle ilişkilerin geleceğinin yeniden değerlendirilebileceğini söyledi.
Öte yandan Rusya Devlet Duması Bilgi Politikası Komitesi Başkanı Sergey Boyarskiy, Apple'ın kararının tamamen siyasi nitelik taşıdığını savunarak milyonlarca kişinin iletişim, eğitim ve eğlence hizmetlerine erişiminin sınırlandığını dile getirdi.
Apple'a 4 milyar rubleye kadar ceza gündemde
Rusya Federal Rekabet Servisi (FAS), Apple'a gönderdiği resmi uyarıda, iOS işletim sisteminde Rus arama motorlarına yönelik ayrımcı uygulamaların sona erdirilmesini ve yerli yazılımların cihazlarda sunulmasına ilişkin yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesini istedi.
Kurum, iPhone ve iPad'lerde yabancı bir arama motorunun varsayılan seçenek olarak sunulduğunu, Rus arama motorlarını kullanmak isteyen kullanıcıların ise ayarları manuel olarak değiştirmek zorunda kaldığını belirtti. Apple'ın 15 Temmuz'a kadar gerekli adımları atmaması halinde rekabet soruşturması başlatılabilecek. Olası ihlal tespit edilmesi durumunda şirkete 4 milyar rubleye kadar para cezası uygulanabileceği bildirildi.
Rusya'da 2021 yılında yürürlüğe giren yasa kapsamında ithal edilen akıllı telefon, tablet ve bilgisayarlarda belirli Rus yazılımlarının kullanıcılara sunulması zorunlu hale getirilmişti. Apple ise doğrudan ön yükleme yapmak yerine ilk kurulum sırasında kullanıcılara bu uygulamaları indirme seçeneği sunuyordu.
Ödeme sistemlerinde de kısıtlamalar artıyor
2022 yılında Rusya ile Batılı ülkeler arasındaki diplomatik ilişkilerin bozulmasının ardından çok sayıda Rus bankası, ödeme sistemi ve dijital platformun uygulaması App Store'dan kaldırıldı.
Bazı bankalar uygulamalarını farklı isimlerle yeniden mağazaya eklemeyi başarsa da bu uygulamalar kısa süre içinde tekrar kaldırıldı. Kullanıcılar ise internet bankacılığı veya bankaların sunduğu alternatif yükleme yöntemlerine yönelmek zorunda kaldı. Bunun yanında Apple Pay'in Rusya'da kullanılamaması, çok sayıda VPN uygulamasının App Store'dan kaldırılması ve Apple hesabına mobil operatör faturası üzerinden bakiye yükleme seçeneğinin 1 Nisan itibarıyla sona ermesi, kullanıcıların yaşadığı diğer önemli sorunlar arasında bulunuyor.
Bu gelişmeyle birlikte uygulama satın alma, uygulama içi ödeme, iCloud abonelikleri ve diğer dijital hizmetlerde kullanılan son yerel ödeme yöntemlerinden biri de ortadan kalkmış oldu.
Apple ID ile giriş dönemi sona eriyor
Rusya'da yabancı dijital servislerin kullanımını sınırlandıran yeni düzenleme de yürürlüğe girdi. Yeni yasaya göre internet sitelerinde Apple ID ve Google ID gibi yabancı hesaplarla giriş yapılmasına idari para cezası uygulanabilecek.
Bunun yerine kullanıcıların Rus telefon numarası, devlet hizmetleri platformu Gosuslugi veya Rusya'nın yerel doğrulama sistemlerini kullanması gerekecek. Yeni düzenlemeyi uygulamaya başlayan ilk şirketlerden biri olan 2GIS, kullanıcılarına gönderdiği bildirimde 6 Temmuz itibarıyla Apple ID ve Google hesaplarıyla giriş seçeneğinin kaldırıldığını duyurdu.
Rusya'da iPhone'un geleceği belirsizliğini koruyor
Apple'ın Rus uygulamalarını App Store'dan kaldırması, ödeme sistemlerinin daralması ve yeni dijital düzenlemelerin yürürlüğe girmesi, Rusya'da iPhone kullanıcılarının günlük yaşamını doğrudan etkileyen yeni bir dönemin kapısını araladı. Uzmanlar, mevcut gelişmelerin yalnızca uygulama erişimini değil, Apple ekosisteminin sunduğu birçok temel hizmeti de etkilediğine dikkat çekiyor.
Rus yetkililer ise hem kamu kurumlarının hem de vatandaşların Android işletim sistemine sahip cihazlara yönelmesini tavsiye ederken, Apple'ın ülkedeki geleceğine ilişkin belirsizlik de her geçen gün artıyor.
