J.P. Morgan'ın 'İklim Sezgisi: Gıda Güvenliği: Isınan Bir Dünyada Tarım ve Gıdanın Geleceği' başlıklı çalışmasına göre, mevcut nüfus artışı ve tüketim eğilimlerinin sürmesi halinde dünyada 2010 yılına kıyasla yüzde 80 daha fazla besin enerjisi üretilmesi gerekiyor.
Ekilebilir arazilerin yaklaşık yarısının halihazırda tarım için kullanıldığına dikkat çekilen raporda, ihtiyaç duyulan üretimin tarım dışı alanlara yönelerek karşılanmasının mümkün olmadığı vurgulanıyor. Bu nedenle inovasyon ve etkin tarım yönetiminin birlikte uygulanması gerektiği ifade ediliyor.
Rapora göre, tarımsal üretimdeki artış 1960'lı yıllardan bu yana sanayileşme ve verimliliği artıran tarım teknolojileri sayesinde gerçekleşti. Bu süreçte Çin, Hindistan ve Brezilya öne çıkarken, ABD ve AB'de artış daha sınırlı kaldı.
Arazi, gübre ve makine gibi girdilerle toplam üretim artarken, 'toplam faktör verimliliği' olarak tanımlanan kaynak-verim dengesi de güçlendi. Böylece birim başına daha az kaynakla daha fazla üretim yapılabilir hale geldi.
Toprak Bozulması En Büyük Tehditlerden Biri
Çalışmada, toplam faktör verimliliğini tehdit eden dört ana çevresel risk öne çıktı. Bunlar; toprak bozulması ve erozyon, su kalitesinde ve miktarında azalma, pestisit direnci ve yeni zararlıların ortaya çıkması ile iklim değişikliğinin bölgesel iklim koşullarını değiştirmesi olarak sıralandı.
Toprak sağlığına ilişkin göstergeler, küresel tarım bölgelerinde belirgin bozulmalar yaşandığını ortaya koyuyor. ABD'de mısır üretim bölgelerinde verim kaybının yüzde 6'ya ulaştığı belirtilirken, Avrupa Birliği'nde tarım topraklarının yüzde 60-70'inin bozulduğu ve bunun yıllık yaklaşık 50 milyar avroluk maliyete yol açtığı tahmin ediliyor.
Su Kaynaklarındaki Bozulma Riski Büyütüyor
Raporda, su kaynaklarındaki bozulmanın sürmesi halinde üretkenliğin azalabileceği, maliyetlerin artabileceği ve uzun vadede tarım arazilerinin değerinin baskı altına girebileceği uyarısında bulunuluyor. Yer altı su seviyelerinin düştüğü bölgelerde tarımsal kredi geri ödeme gecikmelerinin arttığı da dikkat çekilen başlıklar arasında yer aldı.
Aşırı Hava Olayları Gıda Fiyatlarını Tetikliyor
Çalışmada yer verilen veriler, gıda fiyatlarındaki artışın temel nedenlerinden biri olarak aşırı hava olaylarını işaret ediyor. Birleşik Krallık'ta yağışlı geçen kışın ardından patates fiyatları kısa sürede yüzde 22 artarken, AB'de zeytinyağı fiyatları kuraklığın etkisiyle yüzde 50 yükseldi. ABD'nin batısında sebze fiyatları yüzde 80 artış gösterirken, Japonya'da sıcak hava dalgası sonrası pirinç fiyatları yüzde 48 yükseldi.
'İklim Değişikliği Toprak Sağlığını Doğrudan Etkiliyor'
Türkiye Toprak Bilimi Derneği Üyesi Prof. Dr. Erhan Akça, iklim değişikliğinin toprak sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, toprağın su tutma kapasitesinin bozulmasının tüm ekosistemi etkilediğini belirtti.
Akça, iklim değişikliği nedeniyle toprağın nem içeriğini kaybettiğini ve bunun kuraklığa yol açtığını ifade ederek, erozyon ve organik karbon kaybının toprak sağlığını en fazla tehdit eden unsurlar arasında yer aldığını söyledi.
Gıda üretiminin artırılabilmesi için yenilikçi tarım uygulamalarının önemine değinen Akça, doğru sulama, sensör kullanımı, biyolojik kökenli gübreler ve teknolojik tarım yöntemlerinin verimliliği ciddi ölçüde artırabileceğini vurguladı.
Akça, önümüzdeki 20-30 yıl içinde gıda üretiminin yüzde 50-60 artırılması gerektiğini, bunun da ancak yenilikçi ve sürdürülebilir tarım uygulamalarıyla mümkün olabileceğini ifade etti.
