Küresel enerji piyasaları, ABD ve İran arasında müzakere edilen barış anlaşması beklentisiyle haftaya düşüşle başladı. ABD Başkanı Donald Trump'ın taraflar arasında bir mutabakatın büyük ölçüde sağlandığına dair açıklamaları, yatırımcılar tarafından tünelin ucundaki ışık olarak yorumlandı.
Pazartesi sabahı Asya piyasalarında, küresel petrol göstergesi Brent petrol %5 değer kaybederek 98,36 dolar seviyesine geriledi. ABD ham petrolü ise %5,3'lük düşüşle 91,50 dolar seviyesine indi.
Hürmüz Boğazı ve Arz Güvenliği
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının yaklaşık beşte birinin geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı, 28 Şubat tarihinde başlayan çatışmalar nedeniyle fiilen kapalı durumdaydı. Trump, üzerinde çalışılan anlaşmanın bu stratejik deniz rotasının yeniden açılmasını da kapsayacağını ifade etti.
Bölgedeki gerilim, Mart ayından bu yana enerji piyasalarında ciddi bir istikrarsızlığa yol açmıştı. İran'ın bölgedeki bazı devletlere yönelik saldırıları ve deniz ulaşımına yönelik tehditleri, arz endişelerini zirveye taşımıştı. Nisan ayı başında sağlanan ateşkesin ardından Washington ve Tahran yönetimleri, kalıcı bir çözüm için diplomasiyi öne çıkardı.
Müzakerelerde Son Durum
Trump, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar gibi bölge ülkelerinin liderleriyle "barışa ilişkin bir mutabakat" üzerine görüşmeler gerçekleştirdiğini belirtti. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile de temaslarda bulunan Trump, herhangi bir anlaşmanın İran'ın nükleer silah kapasitesini kesin olarak engelleyeceği vurgusunu yaptı.
Buna karşın süreçte ihtiyatlı bir dil de korunuyor. Trump, Pazar günü yaptığı değerlendirmede her iki tarafa da acele etmeme ve doğru kararı verme çağrısında bulundu. İran Dışişleri Bakanlığı ise iki tarafın pozisyonlarının yakınlaştığını kabul etmekle birlikte, henüz nihai bir anlaşmaya varılmadığını belirterek ABD tarafını çelişkili açıklamalar yapmakla suçladı.
2027’ye Kadar Dar Boğaz Sürebilir
Enerji piyasası uzmanları, barış haberlerinin kısa vadeli bir rahatlama sağladığı konusunda hemfikir olsa da uzun vadeli görünüm için temkinli. Uzmanlar, hasar gören tesislerin onarılması, lojistik rotaların güvenli hale gelmesi ve rekor seviyede azalan küresel stokların yenilenmesi süreçlerinin zaman alacağını öngörüyor.
Bu zorlu süreçlerin tamamlanması göz önüne alındığında, petrol piyasalarındaki arz sıkışıklığının 2027 yılına kadar devam edebileceği değerlendiriliyor.
