Anayasa Mahkemesi (AYM), hukuk dünyasını ve ceza muhakemesi süreçlerini yakından ilgilendiren önemli bir karara imza attı. Bursa 1. Asliye Ceza Mahkemesi, görülmekte olan bir kaçakçılık davası sırasında, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 134. maddesinin ilgili hükümlerinin Anayasa’ya aykırı olduğu kanaatine vararak yüksek mahkemeye itiraz başvurusunda bulundu.
Söz konusu madde, soruşturma aşamasında şüphelilerin kullandığı dijital araçlara, bilgisayar programlarına ve kütüklerine erişim, arama ve el koyma gibi yetkileri düzenliyordu. AYM, yapılan incelemeler neticesinde bu düzenlemenin bazı bölümlerinin anayasal güvencelerle örtüşmediğine hükmederek iptal kararı verdi.
İptal Edilen Hükümlerin Detayları
Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre, AYM iptal kararını şu noktalar üzerinde yoğunlaştırdı:
Arama ve Kopyalama: CMK 134. maddenin birinci fıkrasında yer alan; kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememesi durumunda bilgisayar kayıtlarında arama yapılmasına, kopya çıkarılmasına ve kayıtların metin haline getirilmesine ilişkin hükümlerin bazı kısımları iptal edildi.
El Koyma Yetkisi: İkinci fıkrada geçen; şifrenin çözülememesi veya gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması durumunda, çözümleme yapılabilmesi amacıyla ilgili araç ve gereçlere el konulmasına yönelik hükümlerin bir kısmı da Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edildi.
Karar 9 Ay Sonra Yürürlükte
Anayasa Mahkemesi'nin bu iptal kararı, hukuk sisteminde gerekli düzenlemelerin yapılmasına olanak tanımak amacıyla hemen yürürlüğe girmedi. Mahkeme, hükmün yürürlük tarihini kararın yayımlanmasından itibaren 9 ay sonrası olarak belirledi. Bu süre zarfında, yasama organının iptal edilen bölümlerin yerine Anayasa'ya uygun yeni yasal düzenlemeler hazırlaması bekleniyor.
Bu gelişme, ceza muhakemesinde dijital delillerin elde edilmesi yöntemlerini ve kişisel verilerin korunması kapsamındaki yetki sınırlarını yeniden şekillendirecek nitelikte bir süreç olarak değerlendiriliyor.
